Qeveria ka nxjerrë për konsultim publik një projektligj të ri që sjell ndryshime të thella në Kodin e Drejtësisë Penale për të Mitur, duke e zhvendosur theksin nga ndëshkimi te mbrojtja, rehabilitimi dhe interesat më të mira të fëmijës. Nisma synon afrimin e plotë të legjislacionit shqiptar me standardet e Bashkimit Evropian, në kuadër të procesit të integrimit.
Sipas projektligjit, të miturit që dyshohen ose akuzohen për vepra penale do të përfitojnë garanci procedurale të shtuara që nga momenti i parë i përfshirjes në proces. Ata do të informohen në mënyrë të qartë dhe të kuptueshme për të drejtat e tyre, ndërsa prania e prindit, përfaqësuesit ligjor ose një personi të besuar do të jetë pjesë thelbësore e procedurës.
Një nga risitë kryesore është ndihma juridike falas dhe e detyrueshme për çdo të mitur, pa të drejtë refuzimi, si dhe garantimi i përkthimit dhe interpretimit falas për fëmijët që nuk zotërojnë gjuhën shqipe. Qëllimi është të shmangen çdo keqkuptim apo shkelje e të drejtave gjatë hetimit dhe gjykimit.
Projektligji synon gjithashtu të minimizojë traumat psikologjike të fëmijëve gjatë procedurës penale. Marrja në pyetje do të regjistrohet audiovizivisht, intervistat do të zhvillohen në ambiente të përshtatura për të mitur dhe do të kufizohet numri i pyetjeve, duke u përdorur profesionistë të trajnuar posaçërisht për punën me fëmijët.
Një parim kyç i reformës është përcaktimi i burgimit si masë e fundit dhe vetëm për kohën më të shkurtër të mundshme. Projektligji favorizon masat alternative ndaj ndalimit dhe parashikon rishikim periodik gjyqësor, me synimin për rehabilitim dhe riintegrim në shoqëri.
Ndryshimet forcojnë edhe mbrojtjen e të miturve viktima ose dëshmitarë të veprave penale, veçanërisht në rastet e trafikimit dhe shfrytëzimit seksual. Parashikohet parimi i mosndëshkimit për veprime të kryera si pasojë e drejtpërdrejtë e viktimizimit, si dhe mbrojtje e rreptë e privatësisë dhe identitetit të fëmijëve, duke ndaluar publikimin e çdo informacioni që mund t’i identifikojë ata.
Projektligji vendos gjithashtu detyrimin për trajnim të specializuar dhe të vazhdueshëm të të gjithë profesionistëve të përfshirë në çështje penale me të mitur, duke synuar një drejtësi më njerëzore, më profesionale dhe më të drejtë për fëmijët në konflikt me ligjin.
