Skema e re e kompensimit të pensioneve, e cila ka hyrë në fuqi që nga janari i këtij viti, ka sjellë paqartësi dhe pakënaqësi për një pjesë të pensionistëve. Megjithatë, sipas ekspertes së ekonomisë Teuta Nunaj, në vitet në vijim priten korrigjime të rëndësishme, si në shpërndarjen e kompensimeve mujore ashtu edhe në rikthimin e bonusit të fundvitit.
Ekspertja thekson se modeli aktual ka krijuar diferencime mes pensionistëve, pasi jo të gjithë përfitojnë nga kompensimi mujor. Sipas saj, kjo skemë nuk është plotësisht e drejtë, pasi disa kategori që kanë kontribuar më shumë ndër vite dhe kanë pasur paga më të larta, sot mbeten jashtë përfitimeve, ndërsa përfitojnë ata me pensione më të ulëta.
Sipas Nunajt, kjo ndarje lidhet me objektivin e qeverisë për të arritur brenda vitit 2029 disa tavane pensioni:
- 40 mijë lekë për pensionin e plotë të pleqërisë
- 22 mijë lekë për pensionet e pjesshme
- 18 mijë lekë për pensionet familjare dhe rurale
- 30 mijë lekë për pensionet e invaliditetit
Kompensimi mujor, sipas saj, po përdoret si instrument buxhetor për të afruar pensionet drejt këtyre objektivave dhe jo mbi bazën e kontributeve individuale.
Bonusi i fundvitit pritet të rikthehet
Ekspertja shprehet optimiste se gjatë vitit 2026 pensionistët do të përfitojnë sërish bonus fundviti. Arsyeja kryesore është se një numër i madh pensionistësh nuk kanë përfituar nga kompensimi mujor për shkak se pensioni i tyre i kalon tavanet e përcaktuara.
Sipas saj, për shumë pensionistë shuma që përfitohet nga kompensimi mujor gjatë një viti është më e ulët se bonusi i dhënë më parë. Për shembull, ata që marrin 600–1000 lekë në muaj, në fund të vitit përfitojnë më pak se bonusi prej 15 mijë lekësh i dhënë në vitet e mëparshme, çka krijon nevojën për një shpërblim shtesë.
Korrigjime të pritshme në vitet në vijim
Nunaj parashikon se viti 2027 do të sjellë një model më të rregulluar të shpërndarjes së përfitimeve. Duke qenë se kjo skemë po zbatohet për herë të parë, pritet që institucionet të nxjerrin mësime nga problematikat e këtij viti dhe të shmangin situatat ku pensionistët u përballën me surpriza negative.
Sipas saj, balanca mes kompensimit mujor dhe bonusit do të rregullohet, me qëllim një shpërndarje më të drejtë dhe më gjithëpërfshirëse.
Çfarë ka paralajmëruar qeveria
Kryeministri ka deklaruar më herët se pensionet do të rriten çdo muaj përveç indeksimit vjetor, ndërsa në vitet në vijim shumat e kompensimit do të dyfishohen në 2027, do të trefishohen në 2028 dhe do të katërfishohen në 2029, me synimin për të arritur pensionin mesatar të premtuar.
Sipas qeverisë, këto masa do të realizohen pa rrezikuar stabilitetin financiar të vendit dhe janë pjesë e një politike afatmesme për përmirësimin e skemës së pensioneve.
