Oda Ekonomike e Kosovës (OEK) ka dorëzuar një kallëzim penal në Prokurorinë Speciale kundër Zyrës së Rregullatorit për Energji (ZRRE), duke akuzuar institucionin se ka shkelur ligjin dhe nuk ka zbatuar vendimin e Gjykatës Supreme mbi liberalizimin e tregut të energjisë.
Në padi janë përfshirë kryesuesi i bordit të ZRRE-së, Ymer Fejzullahu, si dhe anëtarët e bordit, të cilët OEK-i i akuzon për:
- Mosekzekutimin e vendimit gjyqësor,
- Keqpërdorim të pozitës zyrtare,
- Shkelje të detyrës zyrtare,
- Mashtrim në detyrë,
- Cenim të interesit ekonomik publik.
Në një komunikatë të bërë publike në Facebook, OEK theksoi se kallëzimi mbështetet në vendimin e formës së prerë të Supremes, si dhe në dokumentet zyrtare të ZRRE-së dhe provat për dëmet ekonomike të shkaktuara bizneseve.
Çfarë vendosi Gjykata Supreme?
Muajin e kaluar, Gjykata Supreme shfuqizoi dy nene të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë. Sipas gjykatës:
- Nuk ishte përcaktuar qartë kufiri mes konsumatorëve që duhet të qëndrojnë në furnizim universal dhe atyre që detyrohen të dalin në tregun e lirë.
- Disa dispozita të ZRRE-së bien ndesh me Ligjin për Energjinë Elektrike dhe direktivat e Bashkimit Evropian.
- U krijua pasiguri juridike dhe ekonomike për konsumatorët, veçanërisht për bizneset.
Pas vendimit, OEK kërkoi nga rregullatori të zbatonte aktgjykimin dhe të rikthente bizneset në furnizim me çmime të rregulluara, duke theksuar se qindra kompani u futën “me dhunë” në tregun e lirë.
Cili ishte vendimi i ZRRE-së që ndezi konfliktin?
Në qershor, ZRRE detyroi të gjitha bizneset e mëdha – ato me:
- më shumë se 50 punëtorë,
- qarkullim mbi 10 milionë euro –
të kalonin në tregun e lirë të energjisë.
Rreth 1,300 kompani, që konsumojnë 37% të energjisë totale të vendit, u prekën nga ky vendim.
Këto biznese tashmë bleu energjinë nga furnizues privatë të licencuar, me çmime jashtë kontrollit të rregullatorit.
Bizneset: Kostot janë rritur në mënyrë të papërballueshme
Komuniteti i biznesit ka protestuar disa herë kundër vendimit, duke e cilësuar si të dëmshëm dhe ekonomikisht shkatërrues.
Shembulli më i rëndë vjen nga kompania “Pestova” në Vushtrri:
- Shpenzoi 4% më pak energji,
- Por fatura u rrit nga 10,962 euro në 25,535 euro,
- Një rritje mbi 100% brenda vitit.
Si pasojë, kompania:
- ndaloi një linjë të re prodhimi,
- pezulloi punësimin e 20 punëtorëve të rinj.
Efekte të tilla janë raportuar nga dhjetëra kompani prodhuese dhe eksportuese, të cilat thonë se procesi aktual i liberalizimit i ka vënë në rrezik zhvillimin, konkurrueshmërinë dhe zinxhirët e punësimit.
