Viti që po mbyllet shënoi dy zhvillime kyçe brenda mazhorancës: rënien politike të Erion Veliajt dhe mbijetesën e Belinda Ballukut. Dy fate të ndryshme që nuk lidhen as me rastësinë dhe as vetëm me drejtësinë, por me strategjinë e Edi Ramës për të administruar pushtetin dhe rrezikun brenda oborrit të tij politik.
1. Pse Veliaj u la të bjerë
Erion Veliaj nuk ishte thjesht kryetar bashkie. Ai ndërtoi me kohë një profil politik paralel me Ramën: komunikim agresiv, strukturë besnike, kontroll real mbi Tiranën dhe ambicie të nënkuptuara. Në një moment, Veliaj pushoi së qeni vartës dhe u perceptua si pasardhës i mundshëm. Pikërisht këtu nisi problemi.
Në këtë lexim, Rama nuk e mbrojti Veliajn përballë goditjes së drejtësisë. Reagimi i vakët publik, heshtja politike dhe mungesa e çdo kostoje për ta mbrojtur krijuan bindjen se Veliaj u pa si i zëvendësueshëm dhe njëkohësisht i rrezikshëm. Lëshimi i tij i hapi rrugë Ramës të rimarrë kontrollin e Bashkisë dhe të neutralizojë një rival të brendshëm.
2. Pse Balluku po mbahet “me thonj”
Belinda Balluku ka pasur ndoshta pushtet më të madh real se Veliaj: sektorë strategjikë, projekte miliardëshe, ndikim në ekonomi dhe energji. Por ndryshe nga Veliaj, ajo nuk ka ndërtuar kurrë profil rival. Nuk ka bazë elektorale personale, nuk artikulon ambicie lidershipi dhe mbetet e varur politikisht nga Rama.
Kjo e bën “të sigurt”. Rënia e saj do të hapte zinxhir përgjegjësish që do të shkonin deri në zyrën e kryeministrit dhe do të trondiste vetë arkitekturën qeverisëse. Prandaj Rama po përpiqet ta mbajë, duke amortizuar goditjet politike dhe institucionale.
3. Dy standarde, një logjikë e ftohtë
Në perceptimin publik, Rama nuk sillet njësoj me të gjithë:
- Veliajn e la të bjerë sepse ishte konsumuar politikisht dhe shihej si kërcënim i brendshëm.
- Ballukun po e mbron sepse rënia e saj do të trondiste vetë pushtetin e tij.
Kjo nuk lidhet me pafajësi apo fajësi, por me llogari të ftohta politike. Ai që sot flet për frenim të paraburgimeve, dje jepte mesazhe ndëshkimi të ashpra për qytetarët e zakonshëm.
4. Mesazhi i vitit
Në vitin që po lëmë pas, Rama u ka dhënë një mesazh të qartë njerëzve të tij:
- Nëse rritesh shumë dhe dukesh si alternativë, bëhesh i rrezikshëm.
- Nëse je e fortë, por jo rivale, je e nevojshme.
Veliaj tentoi të bëhej figurë më vete; Balluku mbeti instrument pushteti. I pari u la të rrëzohej, e dyta po mbahet fort sepse rënia e saj do të ishte rënie e një pjese të vetë qeverisë.
Në fund, kjo nuk është çështje morali apo ligji. Është çështje pushteti, frike dhe mbijetese politike. Rama nuk lufton për njerëzit e tij; ai lufton vetëm për pushtetin e vet.
