Universitetet elitare të Kinës po ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si formohen inxhinierët e nivelit më të lartë, duke e zhvendosur fokusin nga teoria akademike te zgjidhjet konkrete teknologjike. Instituti i Teknologjisë Harbin (HIT), një nga qendrat më të rëndësishme të kërkimit të mbrojtjes në vend, ka nisur një program pilot që u lejon studentëve të doktoraturës të diplomohen jo me një tezë klasike, por me produkte funksionale, dizajne ose sisteme inxhinierike.
Në shtator, një kandidat për doktoraturë në inxhinieri u bë i pari që mori diplomën vetëm mbi bazën e rezultateve praktike. Projekti i tij lidhej me zhvillimin e teknologjive të saldimit me lazer në vakum dhe prodhimin e pajisjeve përkatëse. Vlerësimi nuk u bë vetëm nga akademikë, por edhe nga ekspertë të industrisë, duke theksuar lidhjen e drejtpërdrejtë mes universiteteve dhe sektorit prodhues.
Kjo qasje është pjesë e një reforme më të gjerë kombëtare, e nisur që në vitin 2022 nga Ministria e Arsimit e Kinës në bashkëpunim me institucione të tjera shtetërore. Programi synon fusha strategjike si gjysmëpërçuesit, inteligjenca artificiale, informatika kuantike dhe teknologjitë e mbrojtjes, ku, sipas autoriteteve kineze, njohuritë teorike nuk mjaftojnë për të kapërcyer barrierat teknologjike.
Ndryshe nga modeli tradicional akademik, studentët punojnë paralelisht me kompani kryesore dhe laboratorë kombëtarë, duke zhvilluar pajisje reale dhe zgjidhje të përdorshme. Në vitin 2024, kjo praktikë u formalizua edhe ligjërisht, duke lejuar zëvendësimin e tezës me produkte inxhinierike ose raporte praktike.
Sipas të dhënave zyrtare, mbi 20 mijë studentë janë përfshirë tashmë në këtë skemë në më shumë se 60 universitete dhe 100 kompani. Vetëm në HIT, janë hapur programe të përbashkëta me dhjetëra ndërmarrje strategjike, duke përfshirë mijëra kandidatë doktorature.
Autoritetet akademike theksojnë se shumë probleme teknologjike kritike nuk janë të përshtatshme për botim shkencor klasik, por kërkojnë zgjidhje praktike. Në këtë logjikë, prototipi, pajisja apo sistemi funksional po bëhen po aq të vlefshme sa një disertacion prej qindra faqesh.
Reforma shihet si pjesë e strategjisë së Kinës për të përshpejtuar inovacionin dhe për të forcuar autonominë teknologjike, në një kohë kur konkurrenca globale, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara, po bëhet gjithnjë e më e ashpër.
