NASA ka bërë publik një nga zbulimet më të rëndësishme shkencore të dekadës: mostra të sjella nga asteroidi Bennu përmbajnë sheqerna kyç për jetën, përfshirë ribozën – një komponent kritik i ARN-së – dhe glukozën, burimin kryesor të energjisë për qelizat. Ky është rasti i parë në histori që riboza zbulohet në një mostër të mbledhur drejtpërdrejt nga një asteroid.
Bennu – një dritare 4.6 miliardë vjet të shkuara
Mostrat u sollën në Tokë nga misioni OSIRIS-REx, i cili udhëtoi mbi 200 milionë milje për të mbledhur material nga sipërfaqja e Bennu-së. Asteroidi formohet në të njëjtën periudhë me sistemin tonë diellor dhe është konsideruar prej kohësh një kapsulë kohore kimike.
Riboza – çelësi i jetës së hershme
- Riboza është thelbësore për formimin e ARN-së, molekula që shumë shkencëtarë e konsiderojnë si formën e parë të jetës.
- ARN-ja ka aftësinë të ruajë informacion gjenetik dhe të nxisë reaksione kimike pa ndihmën e proteinave.
Prof. Yoshihiro Furukawa, drejtues i studimit, deklaroi:
“Zbulimi i ribozës do të thotë se të gjithë përbërësit kryesorë për sintezën e ARN-së janë të pranishëm në Bennu.”
Ky zbulim i afron shkencëtarët edhe një hap më pranë përgjigjes së pyetjes: A erdhi jeta në Tokë nga hapësira?
Material i panjohur, i ngjashëm me çamçakëzin – një surprizë e re
Shkencëtarët identifikuan gjithashtu një material unik, ngjitës, që përmban azot dhe oksigjen – një substancë që nuk ishte parë më herët në mostra të tilla. Ky material, i quajtur jozyrtarisht “çamçakëz galaktik”, vjen nga thellësitë e shkëmbit origjinal të Bennu-së.
Scott Sanford i NASA-s tha:
“Ky material mund të paraqesë një transformim shumë të hershëm kimik, një dritare drejt fazave më primitive të sistemit diellor.”
Gjithashtu, studiuesit gjetën gjashtë herë më shumë pluhur supernove sesa pritej – një dëshmi e rrallë e shpërthimeve masive yjore që kanë formuar elementët e universit.
Bennu – vizitor i rregullt i Tokës
Asteroidi i afrohet planetit tonë çdo 6 vjet, duke e bërë atë një objekt kritik për monitorim.
Megjithëse rreziku është i ulët, NASA paralajmëron se ekziston një shans 1 në 2,700 që Bennu të godasë Tokën në vitin 2182.
Pse ky zbulim është revolucionar?
- Mbështet teorinë e “universit të ARN-së”, sipas së cilës ARN-ja mund të ketë qenë molekula origjinale e jetës.
- Tregon se përbërësit e jetës mund të kenë ardhur nga asteroidët, të cilët për milyarda vjet kanë bombarduar Tokën e hershme.
- Hap rrugën për studime të reja mbi origjinën e ADN-së dhe proceset që formuan molekulat e para biologjike.
