Kuvendi i Shqipërisë miratoi mes debateve të forta ndryshimet në Kodin Penal, me 85 vota pro dhe 9 kundër, ndërsa Kodi i ri Penal vijon të jetë ende në proces konsultimi. Paketa e ndryshimeve prek një sërë fushash të ndjeshme, nga mbrojtja e gazetarëve dhe shpifja, te ndërtimet pa leje, zjarret, parkimi dyfish dhe veprat që lidhen me fondet e Bashkimit Europian.
Mbrojtje penale e shtuar për gazetarët
Dhuna fizike ndaj gazetarëve për shkak të detyrës tashmë trajtohet si vepër penale e rënduar. Sipas ndryshimeve, goditja e një gazetari dënohet me burg nga 1 deri në 5 vjet, ndërsa nëse ndodh brenda ambienteve të institucioneve publike, dënimi shkon nga 3 deri në 5 vjet. Po ashtu, kanosja serioze ndaj gazetarëve për shkak të profesionit dënohet me 1 deri në 3 vjet burg.
Shpifja dhe përjashtimi penal për gazetarin me mirëbesim
Një nga pikat më të diskutuara është falja e pjesshme e shpifjes për gazetarët. Ligji parashikon që gazetari nuk mban përgjegjësi penale nëse vepron me mirëbesim, synon informimin e publikut për çështje me interes publik, ka bërë përpjekje të arsyeshme për verifikim dhe korrigjon menjëherë informacionin në rast pasaktësie. Opinionet dhe kritikat, edhe kur janë të ashpra, nuk konsiderohen shpifje penale nëse nuk përmbajnë fakte objektivisht të rreme.
Megjithatë, organizatat e medias kanë kundërshtuar këtë formulim, duke kërkuar dekriminalizim të plotë të shpifjes për të gjithë, jo vetëm për gazetarët e “regjistruar”, pasi sipas tyre kjo krijon pasiguri juridike dhe bie ndesh me standardet europiane.
Parkimi dyfish, deri në 1 vit burg
Ndryshimet parashikojnë dënim deri në 1 vit burg për bllokimin e qarkullimit përmes parkimit dyfish, duke përjashtuar biçikletat dhe motorët. Çdo rast i tillë do të referohet në prokurori sipas nenit të ri përkatës.
Zënia e tokës dhe ndërtimet pa leje
“Pushtimi i tokës” zëvendësohet me “Zënia e tokës”, me dënime që shkojnë nga 6 muaj deri në 6 vjet burg. Dënimet më të rënda parashikohen për zyrtarët publikë që përfshihen në këto shkelje, të cilëve u hiqet edhe e drejta për të ushtruar funksione publike deri në 5 vjet.
Për ndërtimet pa leje, dënimet për zyrtarët rriten, veçanërisht kur ndërtimet kryhen në zona të mbrojtura.
Zjarrvënia, ndëshkime shumë më të ashpra
Kodi Penal ashpërson ndjeshëm dënimet për zjarrvënie, sidomos gjatë periudhave të rrezikut të lartë. Dënimet shkojnë deri në 10 vjet burg për shkatërrimin e pyjeve dhe zonave të mbrojtura, ndërsa kur zjarri vihet me qëllim ndryshimin e destinacionit të tokës, dënimi arrin deri në 15 vjet burg dhe ndalohet ndryshimi i klasifikimit të tokës për 30 vjet.
Fondet e BE-së, pastrimi i parave dhe krimet e rënda
Paketa përfshin edhe dispozita të reja për kriminalizimin e mashtrimit me fondet e Bashkimit Europian, me dënime deri në 10 vjet burg në rastet e rënda. Po ashtu, forcohen ndëshkimet për pastrimin e parave, terrorizmin, trafikun e drogës, trafikimin e qenieve njerëzore dhe krimet seksuale ndaj të miturve, me dënime që arrijnë deri në 20 vjet burg.
Ndryshimet synojnë përafrimin me legjislacionin e BE-së, por kanë hapur debat të fortë politik dhe shoqëror për balancën mes sigurisë, lirisë së shprehjes dhe proporcionalitetit të ndëshkimeve.
