Afera Durana Tech Park, e denoncuar fillimisht publikisht nga ish-zv/kryeministri Arben Ahmetaj, po hetohet si një nga mekanizmat më të sofistikuar të dyshuar të shmangies fiskale dhe përfitimit të fondeve publike nga kompani të lidhura me sektorin e teknologjisë dhe tenderët shtetërorë.
Sipas dyshimeve hetimore, në Xhafzotaj të Durrësit është ndërtuar një park teknologjik vetëm “në letra”, i quajtur Durana Tech Park, i cili dyshohet se është përdorur si parajsë fiskale për dhjetëra kompani të lidhura me tenderët publikë, kryesisht në fushën e IT-së.
Në qendër të kësaj skeme përmenden emra të njohur, mes tyre Elira Kokona, drejtoreshë e Korporatës Shqiptare të Investimeve, si dhe biznesmenët Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri, të cilët dyshohet se kanë bashkëpunuar në ngritjen e këtij mekanizmi.
Si funksiononte skema e dyshuar?
Sipas informacionit të bërë publik, skema bazohej në:
- krijimin e kompanive të reja formalisht të ndryshme, por
- me të njëjtët pronarë, administratorë apo persona të lidhur, të përfshirë paralelisht në kompani që përfitonin tenderë publikë.
Këto subjekte regjistroheshin në Durana Tech Park, duke përfituar nga statusi i veçantë fiskal i parqeve teknologjike, i parashikuar në ligjin e vitit 2022, i cili garanton:
- përjashtim nga tatim-fitimi,
- përjashtim nga TVSH-ja,
- lehtësime mbi taksat e pagave,
për një periudhë 10–15 vjeçare.
Ky mekanizëm, sipas dyshimeve, shërbente për të devijuar aktivitetin real drejt subjekteve të reja, duke anashkaluar kufizimin ligjor që ndalon transferimin e një veprimtarie ekzistuese vetëm për përfitim fiskal.
Lidhja me tenderët dhe fondet publike
Sipas burimeve hetimore, një pjesë e këtyre kompanive:
- kanë përfituar fonde publike dhe tenderë shtetërorë, veçanërisht në sektorin e teknologjisë,
- ndërkohë që dyshohet se kanë shmangur pagesën e taksave, duke i transferuar formalitetet te subjekte të reja brenda parkut “Durana”.
Hetimet kanë zbuluar lidhje të drejtpërdrejta mes këtij mekanizmi dhe aferave të dyshuara në AKSHI, duke shtuar dyshimet për një rrjet të strukturuar bashkëpunimi mes zyrtarëve dhe biznesmenëve.
Kompanitë dhe biznesmenët e regjistruar në Durana Tech Park
Sipas të dhënave të publikuara, në park rezultojnë të regjistruara rreth 50 subjekte, mes tyre:
- Data Atom – Ermal Beqiri
- ABINTECH, Blessed Investment (Besnik Leskaj), Nebula (Akil Rajdho)
- CyberMind Labs – Gëzim Hoxha
- Box Artificial Logic shpk – Gëzim Hoxha
- InfiniTron – Ervin Mançe, Renis Tërshana
- WynEnterprise – Masayuki Kuroda
- iNext – Bledar Dhima, TAG Engineering (Armand Sharra)
- AgroConsult – Andi Sharko, Andia Shallari, Anri Bundo, Soheil Çikani
- Square Vertex AI – Burç Yildirim, Kreshnik Rexha, Mario Kazazi
- HTI shpk – Migena Schroeder
- Aircity – Messod Michael, Haim Abehsera
- Tride AI – Lindiana Xhumari
- AIRWAI – Amir Masoud Emadi, Ergis Sefa
- RoboTech – Gjergji Robo
- Sapience AI – DigitSapiens (Ariol Sollaku)
- iLAB – DevPartner (Josif Gjani), InnovFin
- KronoTech – Arjola Koromani
- Prisma Pro – Sokol Qeraxhiu, Xheni Kobuzi
- Test & Tech – Ergys Agasi
- Kudon shpk – Adrian Çekiçi, Arlind Bala, Elion Sherifaj, Fiona Fullani
- HS Consulting – Henklajd Sunashi
- AIGENTICS – Gentjan Zotaj
- Vectura Solutions – Rigles Hoxha, Sara Ago
- Viteza shpk – Fildan Suka, Gertion Çobo, Rezart Eshazi
- AlgoConsult – Andi Sharko, Andia Shallari, Anri Bundo, Soheil Çikani
- Btech shpk – Evald Jukaj
- ABC Partners – Enika Hajdari, Onofrio Antonio Toscano
- Kumonetics shpk – Jona Bojdari
- Arc Lab shpk – Andi Haviari, Ermir Papadhimitri, Thoma Papadhimitri
- Aeonvis – Ervis Smakaj, Aurora Favretto
- IM Tech Group shpk – Edmir Gjapi, Qemir Çitozi
Hetimet
Hetimet për këtë aferë janë në zhvillim dhe përfshihen si pjesë e dosjeve më të gjera mbi:
- abuzimin me fondet publike,
- pastrimin e parave,
- shmangien fiskale,
- dhe shkeljen e barazisë në tendera.
Dyshohet se kjo skemë ka funksionuar për vite me radhë, duke shkaktuar dëme të mëdha financiare për buxhetin e shtetit, ndërsa përgjegjësit institucionalë dhe përfituesit realë mbeten ende nën lupën e drejtësisë.
