Iluzioni për pathyeshmërinë e Viktor Orbán ka marrë fund. Sipas një analize të publikuar nga BIRN, një kombinim faktorësh politikë, ekonomikë dhe socialë solli rrëzimin e një prej liderëve më jetëgjatë dhe më të fuqishëm në Europë.
Zgjedhjet e fundit në Hungari prodhuan një rezultat historik: partia Tisza e drejtuar nga Péter Magyar arriti të sigurojë një shumicë kushtetuese prej dy të tretash në parlament, duke marrë rreth 138 mandate nga 199 gjithsej. Ndërkohë, partia në pushtet Fidesz e Orbanit u tkurr në vetëm 55 vende.
Rezultati u festua në rrugët e Budapestit, por edhe në qytete të tjera si Debrecen, dikur bastione të forta të qeverisë. Harta elektorale, dikur e dominuar nga ngjyra portokalli e Fidesz, u kthye kryesisht në blu, simbol i fitores së opozitës.
Sipas analizës, rënia e Orbanit nuk erdhi rastësisht. Një rol kyç luajti një skandal i madh në vitin 2024, i lidhur me faljen e një personi të përfshirë në fshehjen e abuzimeve ndaj fëmijëve. Ky skandal çoi në dorëheqje të figurave të rëndësishme të qeverisë dhe nxiti zemërim publik.
Po aq vendimtare ishte edhe situata ekonomike. Inflacioni i lartë dhe rritja ekonomike e dobët minuan besimin tek qeveria, duke goditur bazën tradicionale të mbështetjes së Orbanit.
Në këtë klimë u shfaq Péter Magyar, një ish-insider i sistemit, i cili denoncoi publikisht korrupsionin dhe ndërtoi një lëvizje politike të aftë për të tërhequr votues nga të gjitha shtresat, përfshirë edhe konservatorët dhe zonat rurale.
Fitorja e opozitës konsiderohet një goditje jo vetëm për Orbanin, por edhe për aleatët e tij ndërkombëtarë. Sipas BIRN, ajo përbën një humbje simbolike për Moskën, e cila humbet një partner të rëndësishëm brenda Bashkimit Europian dhe NATO-s, si dhe për rrymat populiste të së djathtës në nivel global.
Megjithatë, sfidat për qeverinë e re janë të mëdha. Péter Magyar duhet të reformojë institucione të dobësuara, të rivendosë balancat demokratike dhe të përmbushë pritshmëritë e larta të qytetarëve, në një shoqëri të thellësisht të polarizuar.
Pavarësisht fitores së madhe, rruga përpara mbetet e vështirë. Por një gjë është e qartë: epoka e Viktor Orbán ka marrë fund, duke treguar se edhe regjimet më të forta mund të rrëzohen përmes votës.
