Kreu i “Nisma Thurje”, Endri Shabani, është politikani i vetëm që nuk është “gjunjëzuar” dhe “blerë” nga oligarkë dhe nuk është joshur kurrë nga pushtetarët. Këto fakte i vërtetojnë denoncimet, akuzat dhe dosjet që ka hapur për zyrtarë të lartë të korruptuar në Prokurorinë e Posaçme, ku asnjë nuk ka patur guximin as t’ua përmendë emrat dhe jo më të shkojë t’i denoncojë. Z.Shabani ka bërë të mundur që me kallëzimet që ka çuar në SPAK, të fundosen biznesmenë dhe politikanë në aferën e koncesionit të “Sterilizimit, por nga ana tjetër dhe regjistrimin e një procedimi penal në drejtësinë e re për aferën e Portit të Vlorës, ku janë të përfshirë Samir Mane, Geront Çela dhe 2 ministra të kryeministrit Edi Rama. Në një intervistë për gazetën “SOT”, zoti Shabani ka folur hapur për kapjen që i është bërë shtetit shqiptar nga të korruptuarit dhe ka paralajmëruar arrestimet e disa oligarkëve dhe ka zbuluar se shumë ligje të rëndësishme janë miratuar në Parlament me urdhra të drejtpërdrejta nga këta individë të fuqishëm. Këto analiza të thella të bërë nga zoti Shabani, ngrenë pikëpyetje kritike mbi ndershmërinë dhe transparencën e qeverisjes, duke theksuar nevojën urgjente për reforma të thella dhe fuqizimin e institucioneve për të luftuar korrupsionin dhe për të shpërbërë ndikimin e klasës politike aktuale.
-Zoti Shabani, si e vlerësoni ndikimin e oligarkëve në politikën shqiptare dhe si ndikon kjo në transparencën dhe ndershmërinë e qeverisjes
Në fakt ata që ne i quajmë të oligarkë janë ortakë të trinomit Rama-Berisha-Meta. Të gjithë ata që sot janë pasuruar me tendera publikë dhe kanë përfituar apo përfitojnë nga pushteti, në fakt kanë hyrë ne biznes njëkohësisht me këta të tre. Mund ta tregosh me gisht se cilin biznesmen e ka sjellë Berisha, cilin e ka sjellë Meta dhe cilin e ka pasuruar Rama. Sigurisht, pastaj ata japin e marrin me këdo që është në pushtet, por historia e tyre nuk është histori e suksesit të tregut të lirë. Përkundrazi, është histori e kapjes së ekonomisë përmes atyre që kanë kapur politikën. Prandaj duhet të kemi parasysh se oligarkët e vërtetë janë ortakët e tyre në politikë, dhe jo ata që ne shohim në krye të bizneseve. Unë për shembull e kam të vështirë të besoj se Edi Rama, kryeministri i patronazhistëve, do t’ia linte në dorë portet detare, aeroportet, rrugët kryesore dhe monopolin e naftës dikujt tjetër, përveçse një ortaku. Në të kundërt Edi Rama nuk do të ishte një autokrat.
– A mendoni se ekziston një lidhje të ngushtë mes oligarkëve dhe partive politike në Shqipëri?
Siç e thash më parë, lidhja e oligarkëve është me ortakët e tyre në qeveri, të cilët përditë privatizojnë shërbimet publike, duke i dhënë atyre pasurinë e shqiptarëve. Lidhja direkte e tyre padyshim është me qeverinë, pasi qeveria iu jep tendera publikë, licenca dhe leje shfrytëzimi, por edhe i ndihmon ekonomikisht përmes subvencioneve dhe lehtësirave fiskale, duke iu hequr taksa dhe tatime. Mirëpo historia e tyre është edhe me ata që kanë qenë në qeverisje, dhe të cilët ua dinë horlliqet. Shtoji kësaj edhe sistemin zgjedhor që votoi Berisha me Ramën, i cili do i nxjerrë në ankand vendet e sigurta në listë.
-Si ndikon kjo në procesin demokratik?
Nga pikëpamja ekonomike lidhja e oligarkëve me qeverinë vjen duke varfëruar vendin, pasi paratë që duhet të shkonin për ata që kanë nevojë, shkojnë si ndihmë ekonomike për oligarkët. Nga pikëpamja politike, kjo nuk është më demokraci, sepse oligarkët bëjnë ligje për veten e tyre, ndërsa shqiptari i zakonshëm nuk pyetet për asgjë. Ja për shembull Transparency International ka nxjerrë se mbi 50 ligje që janë votuar në Parlamentin e Shqipërisë, nuk janë hartuar në Parlament, por me shumë gjasë kanë ardhur nga zyrat e oligarkëve. Pse demokraci është kjo?!
-Si e vlerësoni rolin e institucioneve shtetërore në luftën kundër korrupsionit? A ka ndonjë reformë të veçantë që mendoni se është e nevojshme?
Sëmundja kryesore që vuan vendi sot është përqendrimi i pushtetit tek një njeri i vetëm. Prandaj dhe ilaçi është shpërndarja e pushtetit në disa institucione dhe fuqizimi i qytetarit, përmes instrumenteve si referendumet, nismat ligjore, nismat parlamentare, nismat vendore dhe mekanizmit të shkarkimit të kryeministrave dhe kryebashkiakëve në mes të mandatit.
