Marrëveshja mes ambasadorëve të mërkurën u caktua qëllimisht përpara përvjetorit të tretë të pushtimit, të cilin Kolegji i Komisionerëve do ta shënojë me një vizitë të përbashkët në Kiev. Kjo do të jetë paketa e 16-të e sanksioneve që nga shkurti i vitit 2022. Sanksionet e reja lidhen me një ndalim të importeve të aluminit primar rus, i cili ishte diskutuar më parë, por ndalimi nuk u zbatua kurrë sepse disa anëtarë ishin të shqetësuar për ndikimin në ekonomitë e tyre. Alumini primar rus përbën rreth 6 për qind të importeve të aluminit në BE, por kjo pjesë ka ardhur duke u zvogëluar vitet e fundit pasi prodhuesit evropianë janë larguar nga furnizuesit rusë. BE-ja ka ndaluar tashmë disa produkte alumini që vijnë nga Rusia, si telat, tubat dhe tubat. Tashmë ndalimi është shtrirë në aluminin primar, i cili shitet në formën e shufrave, pllakave dhe trarëve dhe që zë një peshë të madhe në totalin e aluminit të importuar.
“Flota hije”
Përveç metaleve parësore, paketa e fundit e sanksioneve zbatohet edhe për ‘flotën hije’ ruse të cisternave të naftës në det të hapur, me të cilat Kremlini është përpjekur të anashkalojë kufizimet perëndimore në tregtinë e naftës dhe të mbajë një burim të ardhurash thelbësore për financimin e luftës kundër Ukrainës. Flota përbëhet nga anije të vjetra, të pasiguruara, të dyshuara se kanë të dhëna të falsifikuara, të cilat fikin transponderët e tyre për t’u bërë të padukshëm dhe ngarkojnë vazhdimisht ngarkesën e tyre për të maskuar origjinën e rezervuarëve të naftës. Gjendja e këtyre anijeve është aq e keqe sa Brukseli është i shqetësuar se nafta mund të derdhet dhe të shkaktojë një fatkeqësi mjedisore. Vlerësohet se ‘flota hije’ përbëhet nga rreth 600 anije, por numri i tyre i saktë nuk dihet sepse Kremlini nuk i publikon këto të dhëna.
Paketa e sanksioneve
Kina dhe India janë sot blerësit kryesorë të naftës ruse, e cila shpesh rafinohet në territorin e tyre dhe më pas shitet në tregun e BE-së me një etiketë tjetër. Sipas diplomatëve, grupi i ri i sanksioneve të BE-së vendos në listën e zezë 73 anije të dyshuara se janë pjesë e ‘flotës hije’. Kështu, numri i anijeve nën sanksione, të cilave u ndalohet aksesi në portet dhe shërbimet evropiane, do të rritet në më shumë se 150. Sanksionet e reja do të lejojnë gjithashtu futjen në listën e zezë të pronarëve dhe operatorëve të anijeve të “flotës hije”, përfshirë kapitenët e anijeve. Përveç kësaj, sanksionet e reja përjashtojnë 13 banka ruse nga sistemi elektronik SWIFT dhe pezullojnë licencat e transmetimit të tetë mediave ruse. Paketa e re e sanksioneve pritet të miratohet të hënën e ardhshme pas një takimi të ministrave të jashtëm në Bruksel. Në mënyrë të dukshme mungon në paketë ndalimi i plotë i gazit natyror të lëngshëm rus (LNG). Një grup vendesh kishin bërë presion ndaj ekzekutivit të BE-së për të ndaluar burimin e energjisë, të shqetësuar për një rritje të kohëve të fundit në blerjet e BE-së. Por çështja është përfshirë në bisedimet tregtare që tani sapo kanë filluar me administratën e Presidentit të SHBA Donald Trump, me Brukselin që ndalon ndalimin e LNG-së ruse derisa të arrijë një marrëveshje për të blerë më shumë LNG amerikan.
