Spiunët rusë u zbuluan në disa vende të BE-së. Shërbimi sekret gjerman beson se ata po operojnë gjithnjë e më shumë edhe në Gjermani.
Ata duken si fqinjë të mirë, janë miqësorë. Disa kanë familje me fëmijë dhe jetojnë jetë të qetë dhe civile. Të tjerët janë studentë, që ndjekin universitete në vende të ndryshme, punojnë si shkencëtarë. Në Rusi, ata konsiderohen elitë mes spiunëve. Vladimir Putin i quan me krenari “Wunderkinder” – “fëmijë që bëjnë mrekulli”. Të ashtuquajturit “ilegalë” janë agjentë të inteligjencës ruse, të cilët jetojnë nën një identitet të rremë: shpesh për vite dhe nganjëherë dekada në vendin ku janë në detyrë, duke mbledhur informacione dhe kryejnë detyra ndryshe nga ambasadat dhe konsullatat. Ilegalët nuk kanë mbrojtje diplomatike dhe përballen me burgime të gjata nëse zbulohen.
Sipas hulumtimeve të WDR dhe NDR, shërbimet gjermane të sigurisë besojnë se Rusia do t’i përdorë gjithnjë e më shumë këta spiunë “të fshehtë” në të ardhmen – dhe se spiunë të tillë të fshehtë janë tashmë aktivë në Gjermani. “Po, ne supozojmë se ka ilegalë të ndryshëm në Gjermani”, tha presidenti i Zyrës Federale për Mbrojtjen e Rendit Kushtetues (BfV) Thomas Haldenwang. “Ky instrument, ky sistem shumë i ndërlikuar i ilegalëve, duket se po përdoret ende. Zyra për Mbrojtjen e Rendit Kushtetues punon “shumë intensivisht” për të zbuluar raste të tilla, tha Haldenwang.
Është spiunuar për dekada
Që nga fundi i Luftës së Ftohtë, “ilegalët” rusë janë zbuluar në Gjermani vetëm në një rast: Në tetor 2011, një çift i martuar u arrestua me emrat e rremë Heidrun dhe Andreas Anschlag. Ata u dënuan me burg dhe më vonë u deportuan në Rusi. Ata pretenduan të ishin austriakë, u rritën në Amerikën e Jugut dhe spiunuan në Gjermani për dekada të tëra. Podkasti i ri i WDR-NDR “Die Anschlags – Russlands Spione unter uns” (Sulmet – spiunët rusë mes nesh) hedh dritë mbi këtë rast. Gazetarët ndoqën gjurmët e çiftit spiun dhe hetuan se si ata u përgatitën për detyrën në Gjermani, si mund të qëndronin të pazbuluar për shumë vite dhe çfarë çoi në kapjen e tyre përfundimtare. Për herë të parë foli burimi më i rëndësishëm i këtyre spiunëve: një diplomat holandez i cili kishte vite që nxirrte dokumente sekrete të NATO-s.
U zbuluan agjentë të shumtë?
Që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022, disa spiunë të fshehtë rusë janë zbuluar në Holandë, Greqi, Norvegji dhe Slloveni. Këtu përfshihet një rus, i cili pretendonte të ishte brazilian, studionte në universitete në Irlandë dhe SHBA, përpara se të shkonte në Holandë. Ai filloi praktikën e tij atje – në Gjykatën Penale Ndërkombëtare.
