Publikimi i asaj që njihet tashmë si dosja “AKSHI” ka hapur një nga kapitujt më të errët të funksionimit të shtetit shqiptar, duke hedhur dyshime serioze mbi sigurinë e sistemeve shtetërore, përdorimin e të dhënave sensitive dhe rolin e Policisë së Shtetit në këtë skandal.
Sipas raportimeve dhe denoncimeve publike, të bëra nga Klodiana Lala, dosja hedh dritë mbi lëvizjet e lira të ish-drejtorit të AKSHI-t, Ilir Proda, në një kohë kur sistemi shtetëror i të dhënave është goditur nga një prej sulmeve më të rënda kibernetike në historinë e vendit.
Skandali nuk është më thjesht teknik. Ai është politik, institucional dhe penal.
Në çdo shtet normal, një çështje që prek:
- të dhënat personale të qytetarëve,
- sigurinë kombëtare,
- dhe integritetin e institucioneve,
do të kishte sjellë pezullime të menjëhershme, hetime transparente dhe dalje publike të drejtuesve përgjegjës. Në Shqipëri, përkundrazi, modeli është i njohur: heshtje, relativizim dhe përpjekje për ta mbyllur çështjen sa më shpejt nën tapet.
Pyetjet që kërkojnë përgjigje janë të rënda:
- Si është e mundur që drejtues të një institucioni kyç si AKSHI të lëvizin lirshëm pas një skandali të tillë?
- Kush i garanton mbrojtje dhe pse?
- Çfarë roli ka pasur Policia e Shtetit në menaxhimin apo mosmenaxhimin e kësaj çështjeje?
Fakti që Policia e Shtetit “tronditet” vetëm pasi dosja del në media, dhe jo në momentin kur ndodh skandali, është tregues i një problemi shumë më të madh se një sulm kibernetik. Është tregues i një shteti që reagon vetëm kur ekspozohet, jo kur duhet të mbrojë qytetarët.
Reforma në drejtësi, transparenca, përgjegjshmëria – të gjitha këto fjalë tingëllojnë bosh përballë një realiteti ku dosjet flasin më shumë se institucionet, dhe gazetarët informojnë më shpejt se autoritetet.
Dosja “AKSHI” nuk është thjesht një aferë teknologjike.
Ajo është pasqyra e një shteti ku:
- përgjegjësia shtyhet,
- fajësia relativizohet,
- dhe e vërteta del vetëm kur dikush guxon ta publikojë.
Derisa të ketë hetim të plotë, reagim zyrtar dhe përgjigje publike, çdo heshtje tjetër do të shihet si bashkëfajësi politike dhe institucionale. Dhe ky është dëmi më i madh që i bëhet sot besimit të qytetarëve.
