Një kolegj prej tre gjyqtarësh të Gjykatës Kushtetuese pritet të shqyrtojë të martën kërkesën e kryeministrit Edi Rama për të shfuqizuar vendimin e Gjykatës së Posaçme, që pezulloi nga detyra zëvendëskryeministren Belinda Balluku — tashmë e pandehur për akuzën e “shkeljes së barazisë në tendera”.
Por përpara se gjykata të mblidhet, situata është tensionuar ndjeshëm: sipas BIRN, kryeministri ka rritur presionin publik ndaj Kushtetueses, duke kërkuar një vendim që të përmbysë pezullimin e Ballukut.
Rama: Pezullimi krijon precedent të rrezikshëm për ekzekutivin
Në një video-mesazh të publikuar të hënën, Rama e cilësoi vendimin e gjykatës si një shkelje të rëndë të kompetencave të tij si kryeministër dhe një kërcënim për ekuilibrat midis pushteteve.
“Nëse pezullimi i një ministri nga një prokuror dhe gjykatës sot do të legjitimohej si e drejtë e ligjshme, atëherë shtrirja e krahut të gjyqësorit përtej kufirit ndarës me ekzekutivin do krijonte precedent të rrezikshëm,” deklaroi ai.
Kryeministri paralajmëroi se një situatë e tillë, sipas tij, mund të hapë rrugën për presione politike ndaj qeverisë përmes procesesh penale dhe një destabilizim institucional “të panjohur në Europë”.
Rama e nisi dhe e mbylli deklaratën pa përmendur vetë akuzat ndaj Ballukut dhe pa shpjeguar pse nuk i ka kërkuar dorëheqjen për t’u përballur me drejtësinë pa pushtet ekzekutiv.
Kryeministri pretendon mbështetje nga ’Venecia’ — opozita: S’ka asnjë akt të tillë
Kryeministri tha se argumentet e tij mbështeten në opinione të Komisionit të Venecias dhe në qëndrime të Gjykatës Europiane të Strasburgut.
Por BIRN raportoi se Kryeministria nuk iu përgjigj kërkesës për të dhënë referencat juridike të këtyre akteve.
Nga ana tjetër, opozita reagoi ashpër:
- Sali Berisha sfidoi Ramën që të publikojë dokumentet ku pretendon se mbështetet;
- Gazment Bardhi citoi dy opinione të Komisionit të Venecias, të cilat sipas tij hedhin poshtë pretendimet e Ramës.
Në opinionin e Komisionit të Venecias për Kosovën (2020) thuhet se:
“Pezullimi i zyrtarëve publikë është masë e ligjshme, efektive dhe e mbështetur nga standardet ndërkombëtare, sidomos në luftën kundër korrupsionit.”
Kjo, sipas opozitës, bie ndesh me argumentin e Ramës se pezullimi prek ndarjen e pushteteve.
Përplasja institucionale thellohet — Gjykata Kushtetuese në presion
Deklaratat e kryeministrit shihet nga analistët dhe nga opozita si presion i hapur ndaj Gjykatës Kushtetuese, e cila tashmë përballet me një çështje politike shumë të ndjeshme:
A ka të drejtë SPAK dhe Gjykata e Posaçme të pezullojnë nga detyra një ministër në detyrë?
Përpjekja e Ramës për të shfuqizuar vendimin e pezullimit konsiderohet test i rëndësishëm për:
- pavarësinë e Kushtetueses,
- ekuilibrat midis pushteteve,
- besueshmërinë e marrëdhënies mes politikës dhe drejtësisë.
Opozita: “Të mos bjerë viktimë e presioneve mafioze”
Berisha e cilësoi presionin e kryeministrit si “të gjithanshëm dhe mafioz”, ndërsa iu drejtua gjyqtarëve të Kushtetueses me thirrjen të mos dorëzohen ndaj ndërhyrjeve politike.
Nga ana e tij, Bardhi paralajmëroi se:
- Rama po shtrembëron standardet ndërkombëtare,
- po përpiqet të mbrojë Ballukun, jo parimet kushtetuese,
- dhe po ushtron trysni të paprecedentë ndaj një gjykate të pavarur.
Pritshmëritë për vendimin — një çështje me ndikim të madh politik
Çështja “Balluku” po shndërrohet në një nga rastet më të rëndësishme të përplasjes midis ekzekutivit dhe drejtësisë në Shqipëri.
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese do të japë përgjigje përfundimtare mbi:
- kufijtë e pushtetit të SPAK-ut,
- kompetencat e kryeministrit,
- dhe standardin e masave ndaj zyrtarëve të lartë nën hetim.
Ky vendim pritet me vëmendje jo vetëm nga klasa politike, por edhe nga publiku dhe partnerët ndërkombëtarë.
