Rritja e çmimit të naftës po kthehet në një nga shqetësimet më serioze për ekonominë shqiptare, sipas përfaqësuesve të biznesit që u mblodhën në Forumin Mbarë Ekonomik. Ata paralajmërojnë se situata nuk është më thjesht një sfidë e zakonshme tregu, por një krizë që po prek drejtpërdrejt prodhimin, transportin dhe çmimet për qytetarët.
Sipas Besim Beqaj, efekti i naftës përhapet në të gjithë ekonominë: nga kosto më të larta prodhimi dhe shërbimi, te çmime më të larta për konsumatorët dhe ulje e fuqisë blerëse. Në këtë mënyrë, bizneset shqiptare po humbasin terren edhe në tregjet rajonale, duke u bërë më pak konkurruese krahasuar me vendet fqinje.
Industria vendase nën presion: prodhimi po “gjunjëzohet”
Përfaqësues të sektorit agroushqimor, si Alban Zusi, theksojnë se prodhimi vendas po përballet me një goditje të dyfishtë: kostot e larta të brendshme dhe konkurrenca e importeve më të lira. Sipas tyre, zhvlerësimi i euros dhe rritja e tarifave të transportit po e përkeqësojnë situatën, duke bërë që produktet e huaja të hyjnë në treg më lirë se ato vendase.
Kjo situatë, sipas biznesit, rrezikon të çojë jo vetëm në mbyllje fabrikash, por edhe në një problem social më të gjerë, pasi rritja e çmimeve ushqimore mund të bëhet e papërballueshme për familjet.
Transporti në krizë: kosto deri 60% vetëm për naftën
Sektori i transportit është ndër më të goditurit. Për kompanitë e transportit të mallrave, nafta përbën deri në 60% të kostos totale. Diferenca e çmimit me vendet e rajonit, që sipas tyre arrin deri në 50%, i bën operatorët shqiptarë jo konkurrues.
Kjo krijon një situatë ku kompanitë vendase punojnë me humbje ose rrezikojnë të dalin nga tregu, ndërsa operatorë nga vendet fqinje fitojnë avantazh.
Kërkesa e bizneseve: hiqni akcizën dhe ulni TVSH-në
Përballë kësaj situate, bizneset po kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme fiskale. Propozimi kryesor është heqja e akcizës dhe ulja e TVSH-së për karburantet, veçanërisht për sektorët prodhues dhe transportin.
Argumenti i tyre është i qartë: akciza nuk duhet të rëndojë sektorë jetikë të ekonomisë, pasi pa transport dhe prodhim nuk mund të ketë zhvillim ekonomik.
Paralajmërimi: rrezik për ekonomi dhe punësim
Nëse nuk merren masa, bizneset paralajmërojnë pasoja të rënda: rritje të mëtejshme çmimesh, humbje vendesh pune dhe largim investimesh. Në thelb, debati nuk është vetëm për çmimin e naftës, por për drejtimin ekonomik të vendit dhe aftësinë e tij për të mbështetur prodhimin vendas në një treg gjithnjë e më konkurrues.
