Një investigim i detajuar hedh dritë mbi një rrjet kompanish të lidhura mes tyre, të cilat kanë përfituar dhjetëra miliona euro nga fondet publike gjatë viteve të fundit. Në qendër të këtij rrjeti qëndron kompania 4-AM, e cila sipas dokumenteve dhe të dhënave financiare, ka krijuar ose përthithur kompani të tjera, duke përfituar tendera dhe leje zhvillimi nga institucione shtetërore, kryesisht në varësi të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.
Skema e kompanive të lidhura
Sipas investigimit, përmes një zinxhiri shoqërish tregtare – përfshirë MD Green Energy, DABAR, ILIRIADA dhe Henz Energy – janë përfituar tendera, leje ndërtimi dhe kontrata koncesionare në sektorët e energjisë, infrastrukturës dhe ujësjellës-kanalizimeve. Këto kompani rezultojnë të kenë lidhje pronësore, familjare ose profesionale me drejtues dhe punonjës të kompanisë 4-AM.
Në disa raste, kompanitë janë themeluar me kapital minimal, kanë pasur pak punonjës dhe fitime të ulëta, por kanë marrë kontrata me vlera shumë të larta. Më pas, aksionet e tyre janë shitur te 4-AM me çmime simbolike, ndonëse shoqëritë dispononin asete dhe leje zhvillimi me vlerë milionëshe.
Tendera dhe kontrata pa garë
Sipas të dhënave të analizuara, një pjesë e konsiderueshme e tenderave të fituar nga këto kompani janë shënuar si:
- pa garë ose me konkurrencë minimale,
- me “flamur të kuq” për risk të lartë,
- të dhëna nga institucione publike dhe bashki të drejtuara nga mazhoranca.
Vetëm përmes bashkëpunimeve ILIRIADA – 4-AM, vlera e kontratave publike të përfituara arrin në dhjetëra miliona euro, përfshirë projekte në rrjete ujësjellësi, kanalizime, rrugë, energji elektrike dhe rindërtim pas tërmetit.
Koncesione energjetike dhe amendime kontratash
Një tjetër element problematik lidhet me kontratat koncesionare për hidrocentrale dhe parqe fotovoltaike. Në disa raste, pas ndryshimeve në pronësi dhe hyrjes në skenë të personave të lidhur me 4-AM, kontratat janë:
- amenduar disa herë,
- zgjatur në afate,
- rritur ndjeshëm në vlerë investimi.
Këto ndryshime janë miratuar nga institucionet përgjegjëse, duke ngritur pikëpyetje mbi kriteret dhe transparencën e vendimmarrjes.
Dyshime për pastrim parash dhe konflikt interesi
Nga analizimi i bilanceve financiare, rezulton se disa kompani kanë qarkulluar shuma shumë të mëdha me fitime minimale, ndërsa mungojnë të dhëna të qarta për burimin real të të ardhurave. Këto skema, sipas ekspertëve, përkojnë me modele që më herët kanë qenë objekt hetimi për pastrim parash dhe konflikt interesi.
Thirrje për hetim
Investigimi ngre dyshime serioze mbi:
- përdorimin e kompanive vartëse për të përthithur fonde publike,
- lidhjet familjare dhe profesionale mes përfituesve dhe vendimmarrësve,
- shitjen e aseteve milionëshe me vlera simbolike.
Për këto arsye, sipas raportimit, çështja kërkon verifikim të thelluar nga organet e drejtësisë, përfshirë hetimin e burimit të pasurive, procedurave të tenderimit dhe ndryshimeve kontraktuale.
