Australia është bërë vendi i parë në botë që ndalon plotësisht përdorimin e rrjeteve sociale nga personat nën moshën 16 vjeç. Masa drastike është pritur me reagime të ndryshme: ndërsa shumica e të rriturve e konsiderojnë të nevojshme, fëmijët e shohin si ndërhyrje në liritë dhe të drejtat e tyre.
Që prej 10 dhjetorit 2025, platformat Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok, X, YouTube dhe Reddit janë të detyruara të bllokojnë çdo përdorues më të ri se 16 vjeç, duke vendosur sisteme të rrepta verifikimi moshe. Ndërkohë që aplikacionet e mesazheve, si WhatsApp, dhe lojërat online mbeten të lejueshme.
Qeveria australiane paralajmëron se prindërit dhe platformat mbajnë përgjegjësi ligjore për zbatimin e rregullit. Shkeljet e përsëritura do të sjellin gjoba për të dy palët.
Mënyrat e verifikimit përfshijnë dërgimin e dokumenteve të identifikimit, njohjen e fytyrës ose të zërit dhe teknologji të tjera të avancuara digjitale. Zyra e Komisionerit Australian të Sigurisë Elektronike deklaron se ndalimi është i domosdoshëm për t’i mbrojtur të miturit nga presioni social, bullizmi online dhe përmbajtjet e dëmshme.
Kryeministri Anthony Albanese e cilësoi përdorimin e rrjeteve sociale nga adoleshentët një “plagë moderne”:
“Dua që të rinjtë të kalojnë më shumë kohë në sport sesa me telefon në dorë”, tha ai.
Adoleshentët kundër ligjit: Ndalimi pengon të drejtën për informacion dhe pjesëmarrje demokratike
Dy adoleshentë, Macy Newland dhe Noah Jones, kanë çuar ligjin në Gjykatën e Lartë, duke pretenduar se është jokushtetues. Ata mbështeten nga Digital Freedom Project, organizatë për të drejtat digjitale.
Macy, si përfaqësuese e mijëra të rinjve, shprehet:
“Ndalimi na heq të drejtën për t’u informuar, për t’u përfshirë në debatin publik dhe për të marrë pjesë në demokraci.”
Sipas një sondazhi të ABC-së me mbi 17.000 adoleshentë:
- 75% thonë se do ta anashkalojnë ndalimin
- 9% e mbështesin
- 6% mendojnë se do të funksionojë
Organizatat për të drejtat e njeriut paralajmërojnë se ndalimi nuk adreson realisht rreziqet dhe se mund të çojë në pasoja të rënda sociale.
Shqetësimi më i madh: fëmijët me aftësi të kufizuara humbasin mënyrën e vetme të komunikimit
Për shumë fëmijë, sidomos ata me aftësi të kufizuara ose të izoluar socialisht, rrjetet sociale janë ura kryesore e komunikimit.
Jennifer Krauter rrëfen se vajza e saj 12-vjeçare, Lily, e cila ka paralizë cerebrale dhe autizëm, tani ndjehet e shkëputur nga komunitetet ku kishte gjetur mbështetje.
“Mediat sociale janë e vetmja mënyrë që Lily të lidhet me fëmijë si ajo. Tani ajo është e izoluar,” thotë Jennifer.
Ekspertët nga Universiteti i Teknologjisë Queensland theksojnë se:
- fëmijët janë të vetëdijshëm për rreziqet online
- ata kërkojnë më shumë mbrojtje, JO ndalim
- shumë të mitur humbasin komunitete jetike, sidomos LGBTQ+ dhe fëmijët me probleme sociale
Pasojat në zonat rurale: Izolim i dyfishtë
Në pjesët e largëta të Australisë, ku komunitetet janë të vogla dhe aktivitetet sociale të kufizuara, ndalimi i rrjeteve sociale i lë fëmijët pa mënyra reale për të krijuar miqësi apo për të ndjekur hobitë e tyre.
Qeveria e pranon: Problemet do të jenë të shumta në fillim
Ministrja e Komunikacionit, Annika Wells, pranoi se zbatimi do të jetë i vështirë dhe se mund të krijohen problematika të reja sociale para se ligji të japë rezultatet e pritshme.
Megjithatë, kundërshtimi nga të rinjtë është i fortë – dhe për shumë prej tyre, ndalimi përfaqëson humbje të identitetit, aksesit në informacion dhe lidhjes me botën.
