Një përplasje e fortë institucionale dhe ligjore ka shpërthyer rreth projektit të Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës, ndërsa paralajmërohet se Shqipëria mund të përballet me një arbitrazh ndërkombëtar me kosto të pretenduar deri në 350 milionë euro.
Në qendër të konfliktit ndodhet biznesmeni Behgjet Pacolli dhe kompania e tij “Mabco Constructions”, të cilët pretendojnë se janë penguar në mënyrë të padrejtë nga vijimi i punimeve në aeroport.
Sipas raportimeve, Pacolli i ka dërguar një letër ultimative kryeministrit Edi Rama, ku paralajmëron se nëse situata nuk zgjidhet deri më 28 maj, çështja do të përfundojë në Gjykata Ndërkombëtare e Arbitrazhit.
Projekti i aeroportit, i ndërtuar pranë fshatit Akërni në zonën e Vjosa-Nartë, është përfshirë prej muajsh në konflikte të brendshme mes aksionerëve të kompanisë koncesionare VIA.
Sipas akuzave publike, ministri aktual i Infrastrukturës dhe Energjisë, Enea Karakaçi, akuzohet se po ndjek një linjë të trashëguar nga paraardhësja e tij, Belinda Balluku, duke mbështetur interesat e aksionerit minoritar në konfliktin me “Mabco”.
Nga ana tjetër, ministri Karakaçi deklaroi publikisht se shteti nuk do të tolerojë më vonesa në realizimin e projektit dhe paralajmëroi penalitete apo edhe zgjidhje të kontratës nëse aeroporti nuk bëhet operacional.
Sipas tij, aeroporti përfaqëson një investim me rëndësi publike dhe strategjike për vendin.
Konflikti u përshkallëzua pas ndërhyrjes së Policisë së Shtetit më 19 maj, kur sipas “Mabco” punonjësit dhe inxhinierët e kompanisë u penguan të hynin në kantier.
Pacolli dhe ekipi i tij ligjor e kanë cilësuar ndërhyrjen si arbitrare dhe në shkelje të shtetit ligjor.
Në qendër të përplasjes ndodhet edhe kompania kosovare “2A Group”, e cila zotëron 2% të aksioneve të shoqërisë koncesionare VIA.
Mosmarrëveshjet lidhen me administrimin e projektit dhe me një marrëveshje të pretenduar për ndryshimin e aksioneve, e cila sipas Pacollit është e falsifikuar.
Artikulli ngre gjithashtu akuza për mënyrën se si është zhvilluar tenderi fillestar i aeroportit në vitin 2020.
Sipas pretendimeve, kriteret e garës janë ndryshuar në momentet e fundit dhe operatorë të tjerë janë skualifikuar në mënyrë të padrejtë.
Përmendet gjithashtu roli i kompanisë turke “YDA Group”, e cila fillimisht ishte pjesë e konsorciumit fitues dhe më pas u tërhoq nga projekti.
Sipas raportimeve, shteti shqiptar ka marrë përsipër garanci financiare të konsiderueshme në favor të koncesionarit, përfshirë mbulimin e kredive bankare në rast të ndërprerjes së kontratës.
Në artikull thuhet se kjo ka transferuar një pjesë të madhe të riskut financiar mbi buxhetin e shtetit.
Ndërkohë, SPAK ka nisur hetime për procedurën koncesionare që prej korrikut 2025.
Sipas raportimeve, prokurori Klodian Braho ka regjistruar procedim penal dhe janë komunikuar akuzat e para ndaj anëtarëve të Komisionit të Vlerësimit të Ofertave.
Përveç aspektit financiar dhe procedural, projekti ka shkaktuar debat edhe për ndikimin mjedisor, pasi aeroporti është ndërtuar në zonën e mbrojtur të Laguna e Nartës, një habitat me rëndësi për shpendët migratorë në korridorin e Adriatikut.
