Për dekada të tëra, Shtetet e Bashkuara kanë qenë themeli i sigurisë evropiane—një “night watchman”, siç e përshkruan John Mearsheimer — duke ofruar strehë ushtarake dhe mbështetje nëpërmjet NATO-s. Por tani, roli i tyre po përballet me një krizë besueshmërie, ndërsa Evropa kërkon që të shkojë drejt autonomisë ushtarake.
**1. SHBA ofrojnë mbështetje indirekte, jo tropshëm**
Administrata e Trump ka filluar të mbështesë formalisht herë pas here formacione paqeruajtëse europiane për Ukrainën—duke premtuar inteligjencë, mbulim ajror dhe mbrojtje radarësh—pa dërguar trupa në terren. Por varet ende tepër nga Amerika për shpresë, për shkak të mungesës së kapacitetit të vetë Evropës.
**2. SHBA po njësohet, por Evropa duhet të marrë pronësi**
Zyrtarë amerikanë, përfshirë Pete Hegseth, kanë deklaruar gjithnjë e më hapur se Amerika nuk është më “fokusi kryesor” i mbrojtjes evropiane. Tani kërkohet që vendet anëtare të rrisin mbrojtjen deri në 5% të GDP-së për të siguruar stabilitetin e zonave perëndimore.
**3. Evropa inicion rrugën drejt vetëmbrojtjes—por me shqetësime**
Një “armi e paqes” evropiane mund të jetë një zgjidhje strategjike, por implementimi mbetet kompleks. Wolfgang Ischinger paralajmëron se formimi i mekanizmave paqeruajtës europianë, pa pjesëmarrjen e SHBA, mund të rrezikojë lëvizjen dhe kohezionin në NATO.
Në këtë moment historik, Evropa ndodhet në një diskurs mes realitetit dhe idealizmit: a do të jetë një garantues me origjinë transatlantike, apo do të ndërtojë kapacitetet e veta të mbrojtjes? Gjërat po ecin drejt ndërtimit të një partneriteti transatlantik të ri—më të balancuar dhe të qëndrueshëm. Evropës i mbetet të zgjedhë: mbështetje të vazhdueshme pas Amerikës, apo vetë-luftë për sigurinë e vet.
