Një investigim i BIRN hedh dritë mbi një fenomen alarmant në Shqipëri: transformimin e industrisë së call center-ave nga një burim punësimi për të rinjtë, në një mekanizëm të organizuar mashtrimi financiar dhe krimi kibernetik.
Në pamje të parë, këto kompani duken si biznese moderne dhe legjitime në zemër të Tiranës, me ambiente profesionale dhe staf të ri që komunikon në disa gjuhë të huaja. Por hetimet e autoriteteve kanë zbuluar se shumë prej tyre janë thjesht fasadë për skema mashtrimi që synojnë qytetarë në Europë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Një nga rastet më të fundit është operacioni “Ghost Call”, ku u arrestuan disa persona dhe u zbulua një rrjet me mbi 400 punonjës, që dyshohet se ka shkaktuar dëme prej të paktën 50 milionë eurosh. Gjatë ndërhyrjeve policore janë gjetur edhe shuma të mëdha parash cash, të përdorura si bonuse për operatorët më “të suksesshëm” në mashtrim.
Sipas ekspertëve dhe prokurorëve, ky fenomen po rivalizon trafikun e drogës për nga fitimet dhe ndikimi në shoqëri. Ata theksojnë se pjesa më e madhe e punonjësve janë të rinj 18–28 vjeç, shpesh studentë ose të diplomuar pa mundësi punësimi në profesionin e tyre.
Eksperti i sigurisë, Redion Qirjazi, paralajmëron se këto ambiente krijojnë një normalizim të sjelljes kriminale, duke u kthyer në një trampolinë drejt krimeve më të sofistikuara. Ndërsa sociologu Ergys Mërtiri e lidh fenomenin me një krizë të thellë vlerash në shoqëri, ku suksesi i shpejtë dhe paratë e lehta janë bërë modele dominante për të rinjtë.
Investigimi tregon gjithashtu se operatorët janë të trajnuar dhe të vetëdijshëm për aktivitetin e tyre, duke përdorur skripte të gatshme për të mashtruar viktimat dhe për t’u mbrojtur në rast ndërhyrjeje nga policia.
Përfitimet e mëdha financiare, bonuset cash dhe një stil jetese luksoz janë faktorët kryesorë që tërheqin të rinjtë drejt këtij aktiviteti, i cili shpesh perceptohet gabimisht si “krim pa pasoja”.
Ekspertët paralajmërojnë se nëse fenomeni nuk trajtohet me masa të forta dhe të koordinuara, ekziston rreziku që Shqipëria të krijojë një brez të tërë të rinjsh me aftësi të zhvilluara, por të orientuara drejt aktiviteteve kriminale, duke dëmtuar seriozisht edhe imazhin ndërkombëtar të vendit.
