Kosova po përballet me një krizë të thellë politike që rrezikon të kthehet në një model të përsëritur paqëndrueshmërie, i njohur si “skenari bullgar”, ku zgjedhjet e shpeshta nuk arrijnë të prodhojnë stabilitet institucional.
Sipas një analize të Radio Evropa e Lirë, vendi do të shkojë sërish në zgjedhje parlamentare më së largu deri më 7 qershor, për herë të tretë brenda 16 muajsh. Ky zhvillim erdhi pas dështimit të deputetëve për të zgjedhur presidentin, duke aktivizuar automatikisht mekanizmat kushtetues për shpërndarjen e Kuvendit.
Analisti politik Ilir Deda e cilëson situatën si një tregues të papjekurisë politike, duke theksuar se kriza nuk është më episod i izoluar, por një model që po konsolidohet.
“Nuk pritej që pas zgjedhjeve të fundit të përfundonim në këtë situatë. Kosova po i afrohet një cikli të pafund zgjedhjesh si në Bullgari”, paralajmëron ai.
Kriza aktuale ka nxitur përplasje të forta mes pushtetit dhe opozitës. Kryeministri Albin Kurti akuzon opozitën për bojkot, ndërsa partitë opozitare fajësojnë qeverinë për mungesë bashkëpunimi dhe tendenca për përqendrim të pushtetit.
Në plan institucional, situata ka pasoja të drejtpërdrejta. Mungesa e një Kuvendi funksional bllokon miratimin e ligjeve dhe ngadalëson reformat kyçe, ndërsa një qeveri në detyrë ka kompetenca të kufizuara për vendimmarrje strategjike.
Ekspertët paralajmërojnë për një “vakum institucional”, ku shteti funksionon në minimum, por nuk zhvillohet. Kjo ndikon edhe në proceset ndërkombëtare, përfshirë integrimin europian dhe aplikimet në organizata ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, analisti Toby Vogel thekson se zgjedhjet e reja janë legjitime nga pikëpamja kushtetuese, por mund të rezultojnë në një situatë të ngjashme politike, duke i konsideruar ato si “kohë të humbur”.
Kriza ka edhe kosto financiare. Organizimi i zgjedhjeve kërkon miliona euro nga buxheti i shtetit, ndërsa pjesëmarrja e ulët mund të jetë një tjetër pasojë, për shkak të lodhjes së votuesve nga proceset e shpeshta elektorale.
Në fund, sipas analistëve, çelësi mbetet te sjellja e klasës politike dhe reagimi i qytetarëve. Nëse nuk ka një ndryshim në kulturën e bashkëpunimit dhe konsensusit, Kosova rrezikon të mbetet e bllokuar në një cikël krizash të njëpasnjëshme, me pasoja afatgjata për stabilitetin dhe zhvillimin e saj.
