Një realitet gjithnjë e më shqetësues po merr formë në Shqipëri: të moshuarit po kthehen në një pjesë kyçe të tregut të punës, jo si zgjedhje, por si detyrim për mbijetesë. Të dhënat më të fundit nga INSTAT tregojnë një rritje të ndjeshme të punësimit në moshën mbi 65 vjeç, duke reflektuar presionet ekonomike dhe ndryshimet demografike që po përjeton vendi.
Në tremujorin e fundit të vitit 2025, shkalla e pjesëmarrjes së kësaj grupmoshe në forcat e punës arriti në 27%, nga 23% që ishte një vit më parë. Praktikisht, pothuajse të gjithë pensionistët që hyjnë në tregun e punës arrijnë të punësohen, çka tregon kërkesën e lartë për fuqi punëtore.
Nëse krahasohet me vitin 2015, kur vetëm 8.6% e pensionistëve ishin aktivë në punë, shifrat aktuale tregojnë një rritje trefish. Ky ndryshim i fortë lidhet drejtpërdrejt me dy faktorë kryesorë: pensionet e ulëta dhe mungesa e fuqisë së re punëtore si pasojë e emigracionit masiv.
Analiza sipas nivelit arsimor nxjerr në pah një tjetër dimension të fenomenit. Pesha kryesore bie mbi pensionistët me arsim bazë, të cilët janë më të angazhuar në punë fizike dhe sektorë me kualifikim të ulët, si bujqësia apo shërbimet. Kjo kategori ka arritur nivele punësimi deri në 29.7%, duke treguar se pikërisht këtu është edhe nevoja më e madhe e tregut.
Ndërkohë, të moshuarit me arsim të mesëm kanë parë gjithashtu një rritje të ndjeshme, duke arritur në 26.6%, ndërsa ata me arsim të lartë mbeten më pak të përfshirë, me rreth 14.9%. Kjo tregon një hendek të qartë: ekonomia shqiptare kërkon më shumë krah pune sesa ekspertizë në këtë grupmoshë.
Ky zhvillim tregon se kufiri i pensionit po bëhet gjithnjë e më formal. Mosha e tretë nuk është më një periudhë pushimi, por po shndërrohet në një shtyllë të rëndësishme të ekonomisë, duke mbajtur në këmbë sektorë të tërë në mungesë të të rinjve.
Në thelb, kjo tablo pasqyron një kontrast të fortë: ndërsa jetëgjatësia rritet dhe popullsia plaket, kushtet ekonomike detyrojnë të moshuarit të vazhdojnë të punojnë për të përballuar jetesën, duke e kthyer pleqërinë nga një fazë qetësie në një periudhë sfidash të vazhdueshme.
