Një artikull investigativ ka ngritur akuza të forta mbi funksionimin e shoqërisë shtetërore KAYO, e cila drejtohet nga Ardi Veliu, duke e lidhur atë me një rrjet kompanish private që, sipas pretendimeve, përfitojnë fonde publike pa procedura të hapura konkurrimi.
Në qendër të akuzave përmenden edhe emrat e Belinda Balluku dhe Edi Rama, ndërsa pretendohet se struktura ligjore e krijuar pas vitit 2024 ka mundësuar kalimin e fondeve të ushtrisë drejt subjekteve private përmes partneriteteve të drejtpërdrejta.
Kompanitë kryesore të përmendura
1. TIMAK Defence
- Themeluar në gusht 2025
- 80% në pronësi private
- Përfshirje e një investitori izraelit (Ron Yeffet)
- Sipas akuzave, ka përfituar tendera me vlerë miliona euro
2. M.K.D (Myslym Keta Defence)
- Kapital fillestar: 35,000 euro
- Përdor infrastrukturë shtetërore (uzina)
- Fokus: prodhim municionesh
- Pretendohet se shmang konkurrencën përmes statusit “strategjik”
3. Guna Tactical
- 51% shteti, 49% privat
- Prodhim uniformash për ushtrinë dhe policinë
- Praktikisht kanalizon buxhetin publik në një subjekt të vetëm
- Partneritet strategjik me vlerë shumë të lartë
- Përmendet mundësia e garancisë sovrane nga shteti
- Kritika për mungesë transparence në negociata
5. Fincantieri
- Memorandum bashkëpunimi për bazën detare të Pashalimanit
- Rrezik për kontrata pa garë në fazat e mëvonshme
Thelbi i akuzave
Sipas pretendimeve:
- Ligji i vitit 2024 dhe vendimet e qeverisë krijojnë hapësirë për kontrata pa tender
- KAYO vepron si ndërmjetës mes shtetit dhe privatëve
- Infrastruktura publike përdoret për fitime private
- Mungon transparenca në marrëveshjet strategjike
Çfarë duhet theksuar
Këto janë akuza dhe pretendime mediatike/opozitare, të cilat:
- nuk përbëjnë vendim gjykate
- nuk janë konfirmuar zyrtarisht nga institucionet e drejtësisë
- mund të jenë objekt hetimi nëse do të ketë procedura ligjore
Konteksti
Krijimi i KAYO-s është prezantuar zyrtarisht si një hap për:
- modernizimin e Forcave të Armatosura
- zhvillimin e industrisë së mbrojtjes
- rritjen e kapaciteteve prodhuese vendase
Megjithatë, debati publik është përqendruar te balanca mes sigurisë kombëtare, transparencës dhe menaxhimit të fondeve publike.
