Kamerat e sigurisë të vendosura në qytete të ndryshme të Kosovo po konsiderohen si një element kyç për garantimin e rendit dhe sigurisë publike. Autoritetet vendore dhe Kosovo Police theksojnë se këto sisteme janë të mbrojtura dhe nuk paraqesin rrezik për ndërhyrje nga jashtë, përfshirë Serbia.
Sipas zyrtarëve të sigurisë, kamerat publike:
- monitorohen vetëm nga institucionet shtetërore
- funksionojnë sipas ligjeve në fuqi
- kanë akses të kufizuar dhe të kontrolluar
Në qytete si Prishtina, Prizreni apo Mitrovica e Veriut, sistemi i monitorimit menaxhohet në mënyrë qendrore nga Policia, duke reduktuar mundësinë e ndërhyrjeve të jashtme.
Një tjetër element sigurie është origjina e teknologjisë. Pajisjet janë prodhim i kompanisë kanadeze Avigilon, e cila sipas autoriteteve garanton standarde të larta sigurie dhe shmang rreziqet që lidhen me pajisje nga vende të konsideruara “jo të besueshme”.
Rreziku real: kamerat private
Ndryshe nga sistemi publik, ekspertët e sigurisë kibernetike paralajmërojnë se kamerat private janë pika më e dobët.
Problemet kryesore janë:
- konfigurim i dobët i pajisjeve
- lidhje direkte në internet pa mbrojtje
- mungesë mirëmbajtjeje dhe përditësimesh
Sipas ekspertëve, këto kamera mund të komprometohen më lehtë dhe të përdoren për mbledhje informacioni apo survejim.
A mund të ndërhyjë Serbia?
Ekspertët nuk e përjashtojnë teorikisht mundësinë që një shtet si Serbia të tentojë ndërhyrje, sidomos përmes rrjeteve të dobëta private. Megjithatë, ata theksojnë se:
- kamerat shtetërore janë të sigurta
- kapacitetet për një sulm të sofistikuar janë të kufizuara
- rreziku lidhet më shumë me dobësitë lokale sesa me sulme direkte shtetërore
Nevoja për masa shtesë
Ekspertët rekomandojnë:
- investime më të mëdha në siguri kibernetike
- bashkëpunim me NATO, SHBA dhe BE
- ligj për raportimin e incidenteve kibernetike
- ndërgjegjësim për përdoruesit e kamerave private
Këto masa lidhen edhe me angazhimet ndërkombëtare të Kosovës, përfshirë Washington Agreement 2020, që kërkon shmangien e teknologjive të pasigurta në infrastrukturë kritike.
