Ahmet Jegeni lindi më 1918 në Dibër të Madhe, në një nga familjet më të njohura atdhetare të Dibrës së Epërme – familjen Jegeni. Prej brezash, kjo familje ishte rreshtuar në ballë të qëndresës kombëtare: fillimisht kundër pushtimit osman, më pas kundër pushtuesve serbë e bullgarë, duke paguar një çmim të rëndë në gjak, burgje dhe ekzekutime.
Një familje që regjimi e kishte në shënjestër
Gjyshi i Ahmetit, Shaqir Beg Jegeni, figurë e shquar e Rilindjes Kombëtare dhe delegat i Dibrës në Kuvendin e Vlorës, u ekzekutua nga forcat serbe më 1914. Babai i tij, Maliq Jegeni, ishte veprimtar nacionalist i njohur. Familja Jegeni ishte armike e hapur e shovinizmit sllav dhe, më vonë, edhe e komunizmit shqiptar.
Nga antifashist në viktimë të komunizmit
I ri, Ahmet Jegeni u formua me ide përparimtare dhe antifashiste. Gjatë studimeve ushtarake në Itali, ai refuzoi të betohej para flamurit fashist dhe u internua në ishujt famëkeq të Gaetës dhe Ventotenes. Pas lirimit, u përfshi në Lëvizjen Nacionalçlirimtare, u bë anëtar i PKSH dhe shërbeu si komisar partizan në Dibër.
Pas çlirimit, shërbeu në administratën shtetërore dhe ekonomike. Nga viti 1949 deri më 1971 ishte drejtues në sektorë kyç, përfshirë Portin e Durrësit, i cili nën drejtimin e tij u kthye në një nga ndërmarrjet më funksionale të vendit.
Në strofkullën e ujqërve
Në vitin 1971 emërohet drejtor në Ministrinë e Tregtisë së Jashtme. Pikërisht aty, në zemër të aparatit shtetëror, Ahmet Jegeni bie viktimë e luftës së brendshme për pushtet të regjimit. Pas goditjes së grupit të ekonomisë (Abdyl Këllezi, Kiço Ngjela, Vasil Kati), radhën e kishin drejtorët.
Transferimi i tij në Tepelenë ishte paralajmërimi. Arrestimi ishte i planifikuar.
Akuza të fabrikuara, drejtësi e zhdukur
Ahmet Jegeni u arrestua dhe u dërgua në burgun famëkeq 313. Akuzat ishin standarde për diktaturën:
– sabotim ekonomik
– metoda “titiste” dhe “kapitaliste”
– veprimtari armiqësore kundër shtetit
Asnjë provë. Vetëm skenarë.
Tortura për të thyer dinjitetin
Për më shumë se një vit, Ahmet Jegeni iu nënshtrua torturave çnjerëzore nga hetuesia e Sigurimi i Shtetit. Qëllimi ishte një: ta detyronin të firmoste akuza të rreme kundër vetes dhe ish-kolegëve.
Ai refuzoi.
Në një moment, hetuesit i ofruan marrëveshjen e fundit të regjimit kriminal:
“Nënshkruaj, ose do ta pushkatojmë familjen.”
Përgjigjja e tij ishte përbuzja dhe heshtja.
Vdekja si akt akuze
I shtrirë mbi dyshemenë e ftohtë të qelisë, me trupin të shkatërruar nga torturat, Ahmet Jegeni dëgjoi edhe një herë ofertën e fundit:
“Nënshkruaj! Shpëto gruan dhe vajzat!”
Ai mblodhi fuqinë e fundit dhe tha:
“Kurrë!”
Dora i mbeti ngritur.
Jeta i mbaroi aty.
Ahmet Jegeni vdiq nga torturat në vitin 1977. Nuk doli kurrë në gjyq, sepse regjimi nuk arriti ta thyejë.
Dëshmia pas rënies së diktaturës
Pas vitit 1990, Kiço Ngjela vizitoi familjen e tij dhe i tha bashkëshortes:
“Ji krenare. Burri yt u soll si burrë i rrallë. Nuk u thye.”
Edhe ish-ministri Vasil Kati do të dëshmonte:
“Ahmet Jegeni sakrifikoi jetën për të mos firmosur gënjeshtra.”
Një krim shtetëror, jo një rast individual
Historia e Ahmet Jegenit është aktakuzë ndaj regjimit të Enver Hoxha.
Ai nuk ishte gabim i sistemit.
Ishte produkt i tij.
Një regjim që kërcënonte me pushkatim familjar, torturonte deri në vdekje dhe fshihte krimet e veta, nuk mund të quhet as çlirimtar, as shtet.
Është diktaturë kriminale.
