Shqipëria përballet rregullisht me fatkeqësi natyrore, nga përmbytjet dhe zjarret, te tërmetet shkatërruese. Megjithatë, niveli i sigurimit të banesave mbetet alarmantisht i ulët. Sipas të dhënave zyrtare, vetëm rreth 5% e banesave në vend janë të siguruara nga fatkeqësitë natyrore.
Tërmeti i nëntorit 2019, që shkaktoi dëme mbi 1 miliard euro dhe humbjen e 46 jetëve, nxori në pah këtë problem madhor. Nga gjithë kjo faturë, tregu i sigurimeve mbuloi vetëm rreth 40 milionë euro, ndërsa pjesa dërrmuese e kostos ra mbi shtetin dhe qytetarët e prekur.
Të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare tregojnë se primet vjetore për sigurimin nga zjarri dhe fatkeqësitë natyrore përkthehen në rreth 10 euro për frymë. Pothuajse 90% e këtyre sigurimeve janë të përqendruara në Tiranë, ndërsa zonat e tjera të vendit mbeten kryesisht të pambrojtura.
Ekspertët theksojnë se shumica e sigurimeve lidhen me kreditë bankare, ku sigurimi është kusht i detyrueshëm nga bankat. Në mungesë të këtij detyrimi, qytetarët rrallë zgjedhin të sigurojnë pronën, duke mbetur të varur nga ndihma shtetërore pas çdo fatkeqësie.
Përfaqësues të industrisë së sigurimeve vlerësojnë se mungon kultura e sigurimit dhe përgjegjësia individuale. Ndërkohë, ka edhe raste kur pronat nuk mund të sigurohen për shkak të rrezikut të lartë, ndërtimeve pa leje apo mungesës së dokumentacionit ligjor.
Pas tërmetit të vitit 2019, qeveria ka propozuar një ligj për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet, por ai ende nuk është miratuar. Projektligji parashikon sigurim të detyrueshëm, me prime të subvencionuara për shtresat në nevojë dhe kufizime administrative për ata që nuk sigurohen.
Ekspertët theksojnë se pa një skemë të detyrueshme dhe pa investime serioze në parandalim, Shqipëria do të vazhdojë të përballet me kriza natyrore ku barra financiare bie pothuajse tërësisht mbi qytetarët dhe buxhetin e shtetit.
