Hetimet për aferat e dyshuara të korrupsionit në Maqedoninë e Veriut, me një dëm të përllogaritur rreth 167.5 milionë euro, vijojnë ende pa një epilog përfundimtar, ndërsa në fund të vitit 2025 Prokuroria Publike ndodhet në një periudhë tranzicioni institucional.
Rasti kryesor lidhet me furnizimin me mazut të Termocentralit të Negotinës gjatë periudhës 2021–2023. Sipas Prokurorisë Themelore Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, në këtë skemë dyshohet se janë përfshirë 13 persona fizikë dhe një kompani, përmes manipulimit të procedurave të prokurimit publik, dhënies së kontratave në mënyrë të paligjshme dhe pastrimit të parave.
Kush janë të dyshuarit
Mes emrave kryesorë të përfshirë janë biznesmenët Asmir Jahoski, Ratko Kapushevski dhe Erxhan Sulkoski, si dhe ish-drejtues të lartë të Elektranave të Maqedonisë së Veriut (ESM), përfshirë drejtues sektorësh dhe anëtarë komisionesh tenderimi.
Edhe pse fillimisht disa prej tyre ishin në paraburgim, aktualisht të gjithë ndodhen në liri, por nën masa kujdesi, përfshirë paraqitjen periodike në gjykatë dhe garanci financiare. Disa prej tyre kanë pasaportat e sekuestruara.
Pse po zvarritet hetimi
Një nga arsyet kryesore të vonesës është procesi i ekspertizës së mazutit, mostrat e të cilit janë dërguar në një laborator të akredituar në Serbi. Pas marrjes së rezultateve, Prokuroria ka kërkuar ndihmë shtesë profesionale nga universitete dhe institucione shkencore vendase, por deri në fund të vitit ende nuk janë dorëzuar të gjitha opinionet e nevojshme.
Gjithashtu, Prokuroria po pret dokumentacion shtesë nga Ministria e Punëve të Brendshme dhe nga struktura të tjera shtetërore, pa të cilat nuk mund të merret vendim për ngritjen e aktakuzës.
Lidhje me aferat e Lotarisë Shtetërore
Disa nga të dyshuarit në këtë dosje lidhen edhe me afera të tjera, përfshirë skandalet në Lotarinë Shtetërore. Një prej rasteve përfshin një kontratë qiraje me vlerë miliona euro për ambiente afariste, e cila është nën hetim.
Në një tjetër çështje të veçantë, ish-zëvendëskryeministri i parë Artan Grubi dhe ish-drejtori i Lotarisë Përparim Bajrami dyshohen për përvetësim dhe keqpërdorim detyre, me një dëm të vlerësuar rreth 8 milionë euro. Të dy ndodhen jashtë vendit dhe janë në arrati, çka e bën të pamundur zhvillimin e gjykimit, pasi ligji nuk lejon proces në mungesë për vepra me dënim mbi pesë vjet burg.
Hetimi për ish-drejtorin e SOZR-it
Një tjetër hetim i rëndësishëm lidhet me ish-drejtorin e Shërbimit për Çështje të Përgjithshme dhe të Përbashkëta pranë Qeverisë, Pece Mirçevski, i dyshuar për marrje ryshfeti dhe përvetësim në shërbim. Prokuroria ka përfunduar hetimin dhe aktualisht po rrjedhin afatet ligjore për shqyrtimin e provave nga ana e mbrojtjes, përpara marrjes së vendimit për ngritjen e aktakuzës.
Situata në Prokurori
Më 16 dhjetor 2025, prokurori i shtetit Ljupço Kocevski dha dorëheqje, duke akuzuar pushtetin për presion politik dhe ndërhyrje në sistemin e drejtësisë. Pas largimit të tij, Këshilli i Prokurorëve Publikë emëroi një ushtruese detyre, me mandat maksimal gjashtëmujor, deri në zgjedhjen e një prokurori të ri të shtetit.
Në pritje të epilogut
Aktualisht, asnjë nga aferat e mëdha të korrupsionit nuk ka përfunduar me aktakuzë apo vendim gjyqësor përfundimtar. Hetimet janë ende aktive, por të ngadalësuara nga procedurat teknike, mungesa e dokumentacionit dhe ndryshimet institucionale.
Epilogu i këtyre dosjeve pritet të varet nga përfundimi i ekspertizave, bashkëpunimi i institucioneve shtetërore dhe qasja që do të ndjekë prokurori i ri i shtetit në muajt në vijim.
