Nga redaksia investiguese – “Syri i Qytetarit”
Në çdo lagje, çdo mëngjes, aroma e bukës së sapo pjekur është si një ftesë për besim. Por pas orës 17:00, ajo aromë e ngrohtë që të fut në hundë… mund të jetë vetëm një mashtrim i mirë-organizuar.
Një shitëse në një furrë të njohur të Tiranës ka hedhur dritë mbi një sekret të ndyrë të tregut të bukës: buka që ju blini pasdite, shpesh nuk është e re — është e ringrohur!
“E ngrohin dhe e shesin si të freskët”
Në një dëshmi tronditëse, punonjësja anonime rrëfen përmes një postimi në “Reddit Albania”:
“Buka që s’shitet në mëngjes, nuk hidhet. E fusim pak në furrë, e ngrohim, del me avull dhe klienti mendon se është e sapo pjekur. Në fakt, mund të jetë e mëngjesit ose edhe e djeshme.”
Pra, ajo që qytetarët blejnë me bindjen se është buka e freskët e ditës, është shpesh produkt i ditës së djeshme i “ringjallur” për t’u shitur sërish.
Ekonomia përballë ndershmërisë
Për furrat, është një zgjidhje e “thjeshtë”: mos e hidh, por shite përsëri. Por për konsumatorin, kjo është mashtrim.
Buka është ushqimi më bazik, më i përditshëm për çdo familje shqiptare. Dhe nëse edhe tek buka, konsumatori mashtrohet, çfarë mund të presim për produkte më komplekse?
“Nuk ka rrezik për shëndetin,” – pranon shitësja, – “por është çështje morali. Njerëzit mendojnë se blejnë bukë të freskët, kur në fakt ajo është ringrohur për të mos u hedhur.”
Një fenomen i përhapur – por askush nuk kontrollon
Komentet pas postimit tregojnë se ky fenomen është i përhapur në shumë furra në Tiranë, Durrës, Shkodër e qytete të tjera.
Qytetarët thonë se e kanë vënë re “rastësisht”: pasdite, raftet papritur mbushen me bukë “të ngrohtë”, edhe pse furra ka qenë bosh pak orë më parë.
Disa madje kanë parë punonjës që ringrohin bukën në furrë ose në frigoriferë të kthyer në modalitet ngrohjeje – për t’i dhënë pamjen e “freskisë”.
Çfarë thotë ligji?
Ligji shqiptar kërkon informim të saktë të konsumatorit për datën dhe natyrën e produktit ushqimor.
Por për produktet e furrës – që shiten pa etiketë, pa datë, pa orë pjekjeje – askush nuk mban përgjegjësi.
Në mungesë të kontrolleve të rregullta, përgjegjësia bie mbi ndërgjegjen e biznesit – dhe aty ku fitimi vjen përpara ndershmërisë, mashtrimi bëhet rregull.
Si ta kuptoni nëse buka është e ringrohur:
Ekspertët e sigurisë ushqimore japin disa këshilla të thjeshta:
- Kora e fortë dhe e zbehtë = sinjal alarmi.
- Buka shumë e butë, pa aromë të fortë = mund të jetë e ngrohur, jo e pjekur rishtas.
- Avulli “i thatë” që del nga buka shpesh është i fryrë nga ngrohja artificiale, jo nga pjekja reale.
Nëse keni dyshime, mos e blini bukën pasdite – ose kërkoni të dini kur është pjekur. Keni të drejtën ta dini.
Thirrje për ndërgjegjësim dhe reagim
Ky denoncim duhet të jetë një kambanë alarmi për institucionet e kontrollit ushqimor, por edhe për çdo qytetar.
Në një vend ku buka është simbol i jetës së përditshme, nuk mund të pranojmë që të na shitet mashtrimi si “freski”.
Qytetarë, hapni sytë.
Mos u mashtroni nga aroma e ngrohtë.
E ngrohtë nuk do të thotë e freskët.
Dhe nëse një furrë ju gënjen për bukën… mendoni çfarë tjetër mund t’ju fshehë.
Editorial:
Nëse qytetarët heshtin, mashtrimi vazhdon.
Nëse kërkojmë llogari, ndryshimi nis.
Buka është e përditshme – por dinjiteti nuk duhet të jetë kurrë “i ringrohur”.
