Bizneset e vogla gjobiten për tavolina në trotuar, ndërsa patronazhistët dhe të fortët shfrytëzojnë hapësirën publike pa asnjë pengesë.
Në Tiranë, çdo ditë qytetarët janë dëshmitarë të një realiteti të hidhur: ligji nuk zbatohet njësoj për të gjithë. Policia Bashkiake, e cila ka për detyrë të mbrojë hapësirën publike, akuzohet gjithnjë e më shumë për zbatim selektiv të gjobave dhe praktika abuzive.
Gjobat që rëndojnë mbi të vegjlit
Shembulli më i fundit është ai i një bar-kafeje në rrugën “Llazi Miho”, ku u vendos një gjobë prej 10 mijë lekësh për “zënien e hapësirës publike me tavolina dhe karrige pa leje”. Kjo nuk do të ishte problem nëse ligji do të zbatohej njësoj për të gjithë, por bizneset e vogla raportojnë se janë pikërisht ato që kontrollohen e ndëshkohen më shpesh.
Procesverbalet shpesh përsëriten disa herë për të njëjtën shkelje, duke u kthyer në barrë të rëndë ekonomike për subjekte që mezi mbajnë hapur aktivitetin e tyre.
“Të fortët” dhe patronazhistët të paprekshëm
Në të njëjtën rrugë ku bizneset e vogla gjobiten, lokale të mëdha me mbështetje politike ose lidhje me “të fortët” zënë hapësirën publike pa asnjë problem. Qytetarët e zonës e shohin këtë si një realitet të përditshëm: për të vegjlit ka ligj, ndërsa për patronazhistët dhe klientelën politike ka imunitet.
Kjo standard i dyfishtë ushqen ndjenjën e padrejtësisë dhe forcon perceptimin se gjoba nuk është mjet disipline, por instrument presioni dhe korrupsioni.
Nga gjoba në ryshfet
Shpesh, gjobat nuk shihen si të ardhura për buxhetin e bashkisë, por si derë për pazare nën dorë. Bizneset flasin për raste kur procesverbali është vetëm hapi i parë drejt një “zgjidhjeje” me para. Një kartëmonedhë 50 euro mbi një procesverbal gjobe është metafora e përsosur për këtë realitet.
Thirrje për transparencë
Bizneset dhe qytetarët kërkojnë që Bashkia e Tiranës të publikojë të dhëna transparente: sa gjoba vendosen në muaj, cilat janë subjektet e ndëshkuara dhe cilat jo. Vetëm në këtë mënyrë mund të shuhen dyshimet për korrupsion dhe klientelizëm.
Derisa kjo të ndodhë, gjobat do të shihen si mjet presioni ndaj të dobëtit dhe imunitet ndaj të fortit.
