Në një shkrim të padukshëm deri tani, i botuar nga gazeta prestigjioze zvicerane Neue Zürcher Zeitung në vitin 2006, vërehet se krizat ekonomike të tipit tranzicional dhe magmat politike në ish-Jugosllavi kanë prodhuar skena katastrofike për popullatat e atjeshme. Katër luftërat që shpërthyen pas vitit 1991 dhe destabilizimi i përhershëm i rajonit lanë një gjurmë të rëndë në ekonomi dhe demografi — duke shkaktuar humbjen e rreth 200.000 jetëve të humbura në konfliktet e armatosura .
Sllovenia dhe Maqedonia mbetën relativisht të paprekura demografikisht — e para nga faktet minimale të konfliktit të hershëm, e dyta për shkak të pozicionit të saj dhe strukturës gjeopolitike. Megjithatë, vendet e tjera u përballën me eksode të mëdha: përveç humbjeve njerëzore, dëmtohej edhe ekuilibri i popullsive, si në Kroaci, Bosnjë e Hercegovinë e më tej .
Sipas analizës së Neue Zürcher Zeitung, veçanërisht për Shqiptarët e Kosovës, dy ishin faktorët determinues të daljes masive nga atdheu: mjerimi ekonomik dhe politikat ndëshkimore të Beogradit ndaj pakicave. Këta faktorë çuan në mërgimin e rreth 400.000 shqiptarëve, të cilët u larguan për të shpëtuar jetën dhe të ardhmen e familjeve të tyre .
Gjithashtu, pas luftërave, shumë shtetas të ish-Jugosllavisë fituan qëndrim të përhershëm jashtë vendit — shifra që rritet me shpejtësi: vetëm në Gjermani, diaspora u dyfishua, nga 600 mijë në 1.2 milionë. Tregues të qartë të një truri në zhvendosje (“brain‑drain”) tepër të theksuar, me profesionistë e ekspertë që braktisnin vendet e tyre për mundësi më të sigurta jashtë, në vende si SHBA, Kanada, Zvicër, Francë dhe Britani e Madhe
