Dje, Aleksandër Vuçiç kërkoi nga opozita që të dorëzojë 67 nënshkrime të deputetëve, të cilëve do t’u bashkohen edhe 100 nënshkrime të tjera të deputetëve të shumicës qeverisëse, për të thirrur një “referendum këshillues për Presidentin e Serbisë”. Para kësaj, tabloidi i regjimit Informer njoftoi se presidenti i Serbisë do të bënte pikërisht këtë. Domethënë, Vuçiç guxoi ta bëjë këtë thirrje pasi KRRT-ja publikoi një anketë që tregon se rreth 60 për qind e qytetarëve janë për largimin e tij. Vuçiç ka tentuar dje për herë të tretë të ftojë opozitën në referendum. Me faktin se tani rast ishin para së gjithash protestat e studentëve dhe ndryshe nga dy herët e para, deputetët e SNS-së u përfshinë aktivisht dhe deklaruan se do ta mbështesin shpalljen e referendumit me firmat e tyre.
Shfaqja e përsëritur
Siç shkruan N1, kjo është hera e tretë në më pak se gjysmë viti që Vuçiç propozon/kërkon një deklaratë të tillë nga qytetarët, e cila në realitet nuk do të zgjidhte asgjë, sepse është këshillimore, pra jo detyruese, por edhe sepse presidenti mund të të zëvendësohet vetëm me një procedurë të përcaktuar qartë, e cila në asnjë mënyrë nuk parashikon referendum. Është e qartë, nga ana tjetër, se propozime të tilla vijnë sa herë polarizimi në shoqëri është i thellë dhe kriza është e madhe. Vuçiç para ditës së djeshme ka paraqitur të njëjtin propozim në TV Happy me Milomir Mariçin më 4 nëntor të vitit të kaluar, vetëm katër ditë pas rënies së tendës në stacionin hekurudhor në Novi Sad, kur humbën jetën 15 persona. Siç kujton N1, opozita kërkoi dorëheqjen e kryeministrit Millosh Vuçeviç dhe kryetarit të komunës së Novi Sad Milan Gjuriç për shkak të aksidentit dhe mënyra e Vuçiçit për të thënë “jo” edhe një herë ishte të propozonte referendum për shkarkimin e tij. Kriza e mëparshme e madhe që Vuçiç donte ta zgjidhte në të njëjtën mënyrë, të paktën në mënyrë deklarative, ishte kriza e litiumit verën e kaluar. Në mes të protestave kundër minierave të litiumit, presidenti tha se nuk do të hiqte dorë nga projekti. Kundërshtarët e litiumit ofruan një zgjidhje në formën e një referendumi për shkarkimin e tij. Arsyeja e mëparshme për ofrimin e referendumit , në qershor 2023, ishin protestat e shkaktuara nga vrasjet masive në shkollën fillore Vladislav Ribnikar dhe fshatrat Malo Orašje dhe Dubonë.
Hapat e radhës
Konfirmimi i këtyre fjalëve erdhi shpejt, pasi Ana Brnabiç njoftoi se sot do të dorëzojë njëqind nënshkrime të deputetëve të shumicës qeverisëse për mbajtjen e referendumit këshillues për besimin ndaj presidentit. Vuçiç më herët tha se referendumi mund të mbahet “në mars, prill ose maj”, që është “çështje diskutimi me opozitën”. Mirëpo, nisur nga reagimet e para të opozitës, ai diskutim nuk do të bëhet pasi asnjë parti opozitare deri më tani nuk e ka pranuar ftesën për të votuar shkarkimin e presidentit. Meqë ra fjala, që nga shpërbërja e RSF të Jugosllavisë, në Serbi janë mbajtur vetëm tre referendume (1998, 2006 dhe 2022), por asnjëri prej tyre nuk ka qenë konsultativ.
