Kryeministri Edi Rama është rikthyer publikisht në zonën ku duhej të ishte ndërtuar inceneratori i Tiranës, projekti më i madh dhe më i diskutuar i aferës së inceneratorëve, i cili ka konsumuar dhjetëra milionë euro nga paratë e shqiptarëve pa prodhuar asnjë impiant funksional. Me një video të publikuar në rrjetet sociale, Rama reklamoi zonën e landfillit si një hapësirë të rikualifikuar, ndërkohë që aty, sipas kontratës dhe pagesave të kryera, duhej të gjendej një incinerator modern.
140 milionë euro të paguara për një impiant që nuk ekziston
Projekti i inceneratorit të Tiranës konsiderohet si pjesa më e rëndë e skandalit të inceneratorëve — një aferë e dokumentuar gjerësisht, e cila ka shkaktuar humbje të mëdha për buxhetin e shtetit. Sipas dokumenteve zyrtare dhe hetimeve të deritanishme, janë paguar rreth 140 milionë euro, ndërkohë që impianti nuk është ndërtuar.
Megjithatë, Rama e paraqiti zonën e landfillit si një investim të suksesshëm, duke pretenduar se projekti po ecën normalisht, pavarësisht se inceneratori — mjeti kryesor i kontratës — mungon.
Deklarata e Ramës – video propagandistike në një vend ku nuk ka incinerator
Në videon e publikuar, Rama tha:
“Në impiantin e përpunimit të mbetjeve në Tiranë, puna vijon pa ndalesë… ndërsa synimi mbetet rritja e sasisë së mbetjeve të rikuperuara dhe ricikluara.”
Por realiteti është se aty ka vetëm një landfill të zakonshëm, i cili prej vitesh ka funksionuar pa një incenerator, pavarësisht pagesave të kryera paraprakisht nga qeveria dhe bashkia.
Ky kontrast mes deklaratës së kryeministrit dhe situatës faktike ka rikthyer edhe një herë debatet e ashpra për aferën më të madhe financiare të dekadës.
SPAK vazhdon hetimet, por “autorët kryesorë” të paprekur
Ndërsa disa zyrtarë dhe sipërmarrës janë arrestuar apo hetuar, hetimet e SPAK për inceneratorin e Tiranës nuk janë zgjeruar drejt vendimmarrësve më të lartë politikë, pavarësisht:
- firmosjes së 17 vendimeve qeveritare brenda një dite,
- parapagimeve të mëdha pa impiant,
- mungesës totale të punimeve për inceneratorin.
Hetimi për Tiranën shihet si më kompleks dhe ende nuk ka përfshirë kryeministrin Edi Rama apo kryebashkiakun Erion Veliaj, të cilët opozita i konsideron si përgjegjës kryesorë politikë të skandalit.
Një dekadë premtime, propagandë dhe zero rezultat për inceneratorin
Projekti i inceneratorëve në Elbasan, Fier dhe Tiranë është cilësuar ndërkombëtarisht si një nga aferat korruptive më të mëdha të Europës. Rezultati:
- Elbasani – ka funksionuar pjesërisht, me probleme të mëdha teknike;
- Fieri – i papërfunduar dhe jo funksional;
- Tirana – nuk ekziston, megjithëse është projekti më i shtrenjtë.
Ndërkohë, në planin e ri kombëtar të menaxhimit të mbetjeve (2025–2030), qeveria ka hequr plotësisht fjalën “incinerator”, duke sinjalizuar se i gjithë koncepti është braktisur pa dhënë asnjë shpjegim për miliardat e shpenzuara.
Rikthimi i Ramës në vendin e krimit – simbol i krizës së besimit
Publikimi i videos nga Edi Rama është parë si një përpjekje për të ndryshuar perceptimin publik mbi projektin, por për shumë qytetarë dhe analistë, ky gjest përfaqëson pikërisht të kundërtën:
- një rikthim në vendin ku janë zhdukur paratë,
- një konfirmim se impianti nuk është ndërtuar,
- dhe një kujtesë e gjallë e asaj që njihet si “vjedhja e shekullit”.
