Vendet e Gjirit Persik kanë paralajmëruar Shtetet e Bashkuara se programi raketor i Iranit vazhdon të përbëjë një kërcënim serioz për sigurinë rajonale, pavarësisht goditjeve të rënda që Teherani pësoi gjatë luftës 12-ditore me Izraelin në qershor.
Sipas burimeve perëndimore të njohura me vlerësimet e fundit të sigurisë, kapacitetet kyçe raketore të Iranit mbeten funksionale dhe në disa raste janë rikuperuar. Paralajmërimi vjen në një kohë kur administrata amerikane ka shtuar praninë ushtarake rreth Iranit, ndërsa tensionet në rajon mbeten të larta.
Kapacitete raketore ende aktive
Edhe pse sulmet izraelite goditën disa objektiva strategjikë, analizat tregojnë se arsenali iranian me rreze të shkurtër veprimi dhe sistemet kundër anijeve kanë mbetur kryesisht të paprekura. Sipas vlerësimeve të vendeve të Gjirit, Irani ruan ende municione, lëshues raketash dhe elementë të sistemit të prodhimit, të afta për të goditur baza ushtarake dhe interesa strategjike amerikane në rajon.
Në zonë ndodhen mbi një duzinë bazash amerikane dhe dhjetëra mijëra trupa, çka e bën çdo përshkallëzim të mundshëm jashtëzakonisht të rrezikshëm.
Nga sulm simbolik në rrezik real
Pas goditjes amerikane ndaj programit bërthamor iranian në qershor, Teherani reagoi me një sulm të kufizuar ndaj një baze ajrore në Katar, pa shkaktuar viktima. Megjithatë, sipas burimeve rajonale, Irani u ka bërë të qartë aleatëve të SHBA-së se në rast të një përplasjeje të re, sulmet nuk do të jenë as të paralajmëruara dhe as simbolike.
Zyrtarë iranianë kanë deklaruar se pas konfliktit 12-ditor, prodhimi i raketave është rritur ndjeshëm dhe se lëshuesit e dëmtuar janë riparuar ose zhvendosur në zona malore për t’u mbrojtur nga sulmet ajrore.
Disavantazh në mbrojtjen ajrore
Sipas ekspertëve ushtarakë, Irani zotëron programin më të madh raketor në rajon dhe ka më shumë raketa sesa vendet e Gjirit kanë sisteme kundërajrore për t’i neutralizuar. Kjo krijon rrezikun që mbrojtja ajrore e rajonit të mbingarkohet në rast të një sulmi masiv.
Frikë për destabilizim rajonal
Shqetësimi për këtë kërcënim ka bërë që disa vende të Gjirit të distancohen nga një përplasje e drejtpërdrejtë ushtarake. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë deklaruar se territori dhe hapësira e tyre ajrore nuk do të përdoren për operacione kundër Iranit.
Ndërkohë, pas shtypjes së dhunshme të protestave të brendshme, udhëheqja iraniane shihet si më e bashkuar se më parë. Burime evropiane vlerësojnë se regjimi në Teheran e konsideron tashmë një përballje me SHBA-në si një kërcënim ekzistencial.
Megjithëse disa aleatë të SHBA-së në rajon besojnë se rënia e regjimit iranian është e pashmangshme në afatgjatë, ata paralajmërojnë se një rrëzim i dhunshëm dhe i nxitur nga ndërhyrja e jashtme mund të çojë në destabilizim edhe më të madh.
