Dy studiues amerikanë pretendojnë se kanë identifikuar vendin e mundshëm të vendosjes së 9M370 Burevestnik në Rusi. Është një raketë e re me energji bërthamore, për të cilën Vladimir Putin pretendon se është “e pathyeshme”. Putin tha se arma, emërtimi i NATO-s SSC-X-9 Skyfall ka një rreze pothuajse të pakufizuar dhe mund t’i shmanget mbrojtjes raketore të SHBA. Megjithatë, disa ekspertë perëndimorë kundërshtojnë pretendimet e tij dhe vlerën strategjike të Burevestnik, duke thënë se ai nuk do të sjellë aftësi që Moska tashmë nuk i ka dhe rrezikon një aksident me rrjedhje rrezatimi. Duke përdorur fotot satelitore të marra nga Planet Labs më 26 korrik, dy studiues identifikuan një projekt ndërtimi ngjitur me një objekt të ruajtjes së kokave bërthamore të njohur me dy emra – Vologda-20 dhe Chebsar – si një vend potencial për raketën e re. Fabrika ndodhet 475 kilometra në veri të Moskës, sipas Reuters, që e quan këtë lajm ekskluzive. Decker Eveleth , një analist me organizatën kërkimore dhe analizuese CNA, ka studiuar imazhet satelitore dhe ka identifikuar ato që ai beson se janë nëntë platforma lëshimi horizontale në ndërtim e sipër. Ata u vendosën në tre grupe brenda argjinaturave të larta për t’i mbrojtur ata nga sulmi ose për të parandaluar një shpërthim aksidental në një grup nga shpërthimi i raketave në të tjerët, raportoi ai. Argjinaturat janë të lidhura me rrugë, siç përfundoi Eveleth, me objekte ku do të shërbenin raketat dhe përbërësit e tyre, dhe me një kompleks prej pesë bunkerësh për ruajtjen e kokave bërthamore. Vendndodhja, tha Eveleth, me sa duket është menduar “për një sistem të madh raketash fikse dhe i vetmi sistem i madh raketor fiks që ata po zhvillojnë aktualisht është Skyfall,” tha Eveleth.
Devijim nga e zakonshmja
Identifikimi i vendndodhjes së një vendi të mundshëm të lëshimit të raketës tregon se Rusia po vazhdon ta vendosë atë pas një sërë testesh në vitet e fundit që janë dëmtuar nga probleme, thanë Eveleth dhe studiuesi tjetër Jeffery Leëis i Institutit Middlebury të Studimeve Ndërkombëtare. në Monterey. Leëis ra dakord me vlerësimin e Eveleth pasi shqyrtoi imazhet me kërkesën e tij. Imazhet “sugjerojnë diçka shumë unike, shumë të ndryshme. Dhe ne e dimë se Rusia po zhvillon këtë raketë me energji bërthamore,” tha ai. Hans Kristensen i Federatës së Shkencëtarëve Amerikanë, i cili gjithashtu studioi imazhet e Vologdës me kërkesën e Eveleth, tha se ato dukej se shfaqnin platforma lëshimi dhe veçori të tjera “ndoshta” të lidhura me Burevestnik. Por ai tha se nuk mund të bënte një vlerësim përfundimtar sepse Moska zakonisht nuk vendos raketahedhës pranë objekteve të magazinimit të kokave bërthamore.
“Çernobili fluturues”
“Skyfall është një sistem armësh unike “memec”, një Çernobil fluturues që përbën një kërcënim më të madh për Rusinë sesa për vendet e tjera,” tha Thomas Countryman, një ish-zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit në Shoqatën e Kontrollit të Armëve. Publiku di pak për detajet teknike të Burevestnik. Ekspertët vlerësojnë se ajo mund të lëshohet nga një raketë e vogël me lëndë djegëse të ngurtë për të detyruar ajrin në motorin që përmban reaktorin bërthamor në miniaturë. Ajri i mbinxehur dhe ndoshta radioaktiv do të hidhej, duke krijuar shtytje. Putin zbuloi Burevestnik në mars 2018, duke thënë se raketa do të “fluturonte ulët”, me një rreze pothuajse të pakufizuar, një rrugë fluturimi të paparashikueshme dhe se ishte e pathyeshme për mbrojtjen aktuale dhe të ardhshme. Megjithatë, shumë ekspertë janë skeptikë ndaj pretendimeve të Putinit. Burevestnik, thonë ata, mund të ketë një rreze prej rreth 23,000 kilometrash, krahasuar me rrezen prej më shumë se 17,700 kilometra të Sarmat, ICBM më i ri i Rusisë, ndërsa shpejtësia e tij nënsonike do të lejonte zbulimin e tij. Burevestnik ka pasur një histori të dobët testimi që nga viti 2016 në të paktën 13 teste të njohura, me vetëm dy suksese të pjesshme, sipas Iniciativës së Kërcënimit Bërthamor (NTI), një grup avokues i fokusuar në reduktimin e rreziqeve bërthamore, biologjike dhe të teknologjisë së re. Ndër dështimet ishte një shpërthim në vitin 2019 gjatë riparimit të dështuar të një rezervuari të pasiguruar të magazinimit bërthamor, i cili u la të ‘digjet’ në fund të Detit të Bardhë një vit pasi prototipi u rrëzua, sipas raporteve të Departamentit të Shtetit.
