Mbretëria e Bashkuar ka ndërmarrë një kthesë të rëndësishme në qëndrimin e saj ndaj konfliktit në Lindjen e Mesme, duke lejuar Shtetet e Bashkuara të Amerikës të përdorin bazat ushtarake britanike për operacione që lidhen me përballjen me Iran.
Kryeministri Keir Starmer ka autorizuar përdorimin e bazave si RAF Fairford në Gloucestershire dhe Diego Garcia në Oqeanin Indian, me qëllim mbështetjen e operacioneve “mbrojtëse”, sidomos për garantimin e sigurisë së anijeve në Ngushtica e Hormuzit — një nga rrugët më kritike të furnizimit global me naftë.
Nga neutralitet relativ në angazhim indirekt
Fillimisht, Londra kishte refuzuar të përfshihej në operacione që mund të konsideroheshin ofensivë kundër Iranit. Megjithatë, presioni në rritje dhe kritikat nga Donald Trump ndaj aleatëve të NATO-s duket se kanë ndikuar në ndryshimin e kursit.
Qeveria britanike thekson se:
- Nuk do të marrë pjesë drejtpërdrejt në luftë
- Veprimet janë vetëm në kuadër të “vetëmbrojtjes kolektive”
- Objektivi është mbrojtja e interesave dhe aleatëve
Reagime dhe debat politik në Londër
Vendimi ka shkaktuar polemika në politikën britanike. Figura të opozitës, si Kemi Badenoch, e kanë cilësuar këtë si një ndryshim të fortë kursi (“U-turn”), ndërsa debati mbi përfshirjen e Britanisë në konflikt pritet të intensifikohet.
Paralajmërimi i Iranit
Nga ana tjetër, Abbas Araghchi ka reaguar ashpër, duke paralajmëruar se:
- Lejimi i përdorimit të bazave britanike do të konsiderohet pjesëmarrje në agresion
- Situata mund të përkeqësohet më tej
- Irani do të ruajë të drejtën për vetëmbrojtje
Rreziku i përshkallëzimit
Ky zhvillim sinjalizon një fazë më të ndjeshme të konfliktit, ku edhe vendet që nuk marrin pjesë drejtpërdrejt në luftime po përfshihen në mënyrë indirekte.
Ndërkohë, rëndësia strategjike e Ngushtica e Hormuzit – nga ku kalon një pjesë e madhe e naftës globale – e bën çdo vendim të tillë me pasoja potencialisht të mëdha për sigurinë ndërkombëtare dhe ekonominë botërore.
