Viti 2025 u karakterizua nga përmbysje të forta politike, konflikte të zgjatura, zhvillime teknologjike marramendëse dhe ngjarje që ndryshuan ekuilibrat globalë. Sipas bilancit vjetor, dhjetë momente kryesore përcaktuan rrjedhën e ngjarjeve dhe vulosën një epokë pasigurie dhe transformimesh të thella.
1. Rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë
Donald Trump u rikthye në presidencën amerikane për një mandat të dytë, duke zbatuar agresivisht doktrinën “Amerika e para”. Vendimet e tij, shpesh përmes urdhrave ekzekutivë, shkaktuan përplasje me drejtësinë, mediat dhe kundërshtarët politikë, ndërsa pakënaqësia për koston e jetesës u reflektua në sondazhe dhe humbje elektorale lokale.
2. Armëpushim i brishtë në Gaza
Pas dy vitesh lufte shkatërruese, Izraeli dhe Hamasi arritën një armëpushim nën presionin amerikan. Ndihma humanitare u shtua, por mbeti e pamjaftueshme, ndërsa negociatat për fazën e dytë u shoqëruan me tensione dhe shkelje të marrëveshjes.
3. Përpjekje të vështira për paqe në Ukrainë
Administrata Trump ndërmori përpjekje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Pavarësisht bisedimeve dhe draft-marrëveshjeve, çështja e territoreve të pushtuara mbeti pengesa kryesore, ndërsa luftimet dhe sulmet ndaj infrastrukturës vijuan.
4. Luftë tregtare globale
SHBA vendosi tarifa të reja për importe strategjike, duke shkaktuar reagime zinxhir në ekonominë botërore. Pas negociatave të ashpra, u arritën disa marrëveshje, përfshirë me BE-në dhe Kinën, duke shmangur një përshkallëzim më të madh.
5. Një Papë i ri – Leoni XIV
Robert Francis Prevost u zgjodh Papa i parë amerikan, duke marrë emrin Leoni XIV. Ai u pozicionua si figurë e moderuar, me theks te të varfrit, emigrantët dhe mjedisi, duke ruajtur një ekuilibër mes reformave dhe traditës.
6. Kryengritjet e brezit Z
Protestat e të rinjve shpërthyen në disa kontinente, kundër korrupsionit, varfërisë dhe kufizimeve të lirive. Në disa vende ato çuan në dorëheqje qeverish dhe ndryshime politike, duke e kthyer brezin Z në aktor kyç global.
7. Investime kolosale në inteligjencën artificiale
Shpenzimet globale për inteligjencën artificiale arritën nivele rekord, duke ngritur frikën e një flluske spekulative. Krahas zhvillimeve teknologjike, u shtuan shqetësimet për dezinformim, shkelje të të drejtave dhe humbje vendesh pune.
8. Grabitja spektakolare në Luvër
Një grabitje e bujshme në Muzeun e Luvrit tronditi opinionin botëror, duke nxjerrë në pah mangësi serioze sigurie. Bizhuteri me vlerë dhjetëra milionë euro u zhdukën dhe ende nuk janë gjetur.
9. Operacione ushtarake amerikane në Karaibe dhe Paqësor
SHBA ndërmori veprime ushtarake kundër trafikut të drogës, të cilat shkaktuan viktima dhe polemika mbi ligjshmërinë e tyre. Venezuela i konsideroi këto veprime si kërcënim të drejtpërdrejtë ndaj sovranitetit të saj.
10. Rekorde të fenomeneve ekstreme klimatike
Përmbytje, zjarre dhe stuhi shkatërruese goditën disa rajone të botës. Shkencëtarët paralajmëruan se ndryshimet klimatike po rrisin ndjeshëm frekuencën dhe intensitetin e këtyre fenomeneve.
Viti 2025 u mbyll si një nga vitet më të trazuara të dekadës, duke lënë pas sfida të mëdha politike, ekonomike dhe shoqërore për vitet që vijnë.
