Pavarësisht shenjave pozitive, marrëdhëniet mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara mbeten të tensionuara. Oficeri i lartë i Ushtrisë së Republikës Popullore dhe nënkryetari i Komisionit Qendror Ushtarak Zhang Youxia i bëri thirrje Uashingtonit t’i jepte fund “marrëveshjes ushtarake” të tij me Tajvanin. Pretendimi është bërë gjatë takimit të gjeneralit me Këshilltarin e Sigurisë Kombëtare, Jake Sullivan, në kuadër të vizitës së këtij të fundit në vendin aziatik.
“Kina u bën thirrje Shteteve të Bashkuara të ndalojnë marrëveshjet e fshehta ushtarake midis Shteteve të Bashkuara dhe Tajvanit, të ndalojnë armatosjen e Tajvanit dhe të ndalojnë përhapjen e narrativave të rreme për Tajvanin”, është qëndrimi i shprehur nga zyrtari i lartë, i bërë i ditur në një deklaratë të Pekinit. Ministria e Mbrojtjes në të cilën nuk është specifikuar se çfarë është ky lajm i rremë. Zhang deklaroi gjithashtu se ribashkimi i ishullit me kontinentin është “misioni dhe përgjegjësia e ushtrisë kineze”. Nga ana e tij, Sullivan e kufizoi veten në nënvizimin e rëndësisë së paqes dhe stabilitetit ndër ngushticat.
Takimi Sullivan-Zhang
Dy zyrtarët e lartë, siç raportohet nga Shtëpia e Bardhë, megjithatë “njohën përparimin në komunikimin e qëndrueshëm dhe të rregullt ndërushtarak gjatë dhjetë muajve të fundit”. Takimi i tyre erdhi në përfundim të udhëtimit të parë të Sullivan në Kinë si këshilltar për sigurinë kombëtare. Qëllimi ishte ruajtja e dialogut për të shmangur shpërthimin e një konflikti të zvarritur nga mosmarrëveshjet për Tajvanin dhe çështje të tjera.
” Kërkesa juaj për t’u takuar me mua tregon vlerën që ju i jepni sigurisë ushtarake dhe marrëdhënieve midis ushtarakëve tanë,” tha Zhang në fjalimin e tij të shkurtër hapës. “Është e rrallë që ne kemi mundësinë të kemi këtë lloj shkëmbimi,” tha Sullivan dhe theksoi “nevojen për të menaxhuar me përgjegjësi marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës”.
Biseda Biden-Xi
Takimi erdhi një ditë pasi Shtëpia e Bardhë tha se SHBA dhe Kina do të planifikojnë një telefonatë midis presidentit kinez Xi Jinping dhe presidentit Joe Biden në javët e ardhshme. Nuk kishte asnjë tregues nëse të dy udhëheqësit mund të takoheshin personalisht përpara se Biden të largohej nga Zyra Ovale. Njoftimi pasoi bisedimet e Sullivanit në këtë udhëtim, një ditë e gjysmë takimi me Wang Yi, ministër i jashtëm dhe zyrtar i lartë i politikës së jashtme të Partisë Komuniste Kineze në pushtet.
Shtetet e Bashkuara nuk e njohin Tajvanin si një vend të pavarur, por janë furnizuesi kryesor i armëve për mbrojtjen e tij. Kina dhe Tajvani u ndanë në vitin 1949 , në fund të një lufte civile që solli komunistët në pushtet në Kinë. Nacionalistët rivalë u larguan në Tajvan, ku krijuan një qeveri, përtej ngushticës së Tajvanit nga bregu kinez.
Tajvani “mollë sherri”
Në takimin e së mërkurës, Wang dhe Sullivan diskutuan perspektivën e bisedimeve së shpejti midis Biden dhe Xi dhe ndanë perspektiva të kundërta për konfliktet në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë , pretendimet territoriale kineze nga Tajvani në Detin e Kinës Jugore dhe tregtinë . “Çelësi për zhvillimin e qetë të ndërveprimit Kinë-SHBA qëndron në trajtimin e njëri-tjetrit si të barabartë,” i tha Wang Sullivan, sipas transmetuesit shtetëror CCTV.
Shtëpia e Bardhë tha se të dy zhvilluan “diskutime të sinqerta, thelbësore dhe konstruktive”. Në muajt e fundit të presidencës së tij përpara zgjedhjeve të 5 nëntorit , Biden ka shtyrë diplomacinë e drejtpërdrejtë për të ndikuar në Xi dhe për të mbajtur tensionet në gji. Zëvendëspresidentja e SHBA Kamala Harris, kandidatja demokrate, ndoshta do të ndiqte një strategji të ngjashme. Megjithatë, shumë analistë të rreshtuar me ish-presidentin dhe kandidatin aktual republikan Donald Trump e shohin këtë qasje si shumë të butë përballë politikës së jashtme gjithnjë e më të sigurt të Kinës.
