Sektori global i aviacionit po përballet me një nga krizat më të rënda të viteve të fundit, ndërsa lufta në Lindjen e Mesme dhe tensionet mes SHBA-së dhe Iranit po ndikojnë drejtpërdrejt në operimin e kompanive ajrore.
Kompanitë kryesore si Qatar Airways, Gulf Air dhe Air Arabia kanë nisur masa emergjente për të ulur kostot dhe për të ruajtur likuiditetin, ndërsa përballen me rritje të ndjeshme të çmimit të karburantit dhe rënie drastike të kërkesës.
Sipas ekspertëve të industrisë, nëse konflikti vazhdon për më shumë se një muaj, kompanitë më të dobëta financiarisht mund të përballen me falimentim. Kjo situatë krahasohet me krizën e pandemisë COVID-19, kur sektori i aviacionit u paralizua globalisht.
Një nga faktorët kryesorë është bllokimi i Ngushtica e Hormuzit, një rrugë jetike për transportin e naftës, nga ku kalon rreth 20% e furnizimit global me energji. Si pasojë, çmimi i naftës është rritur ndjeshëm, duke rritur kostot operative të fluturimeve.
Karburanti, që zakonisht përbën rreth një të katërtën e shpenzimeve të kompanive ajrore, është bërë barrë e rëndë financiare. Për të përballuar situatën, disa kompani kanë vendosur tarifa shtesë për “karburantin e luftës”, ndërsa të tjera kanë anuluar linja të tëra që nuk janë më fitimprurëse.
Në të njëjtën kohë, mbyllja e hapësirave ajrore në zonat e konfliktit ka detyruar devijimin e fluturimeve, duke rritur kohën e udhëtimit, konsumin e karburantit dhe kostot për ekuipazhet.
Pasojat janë të dukshme edhe në treg: rezervimet kanë rënë ndjeshëm, anulimet janë rritur dhe shumë destinacione turistike në rajon po boshatisen.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se kompanitë që arrijnë të mbijetojnë këtë periudhë mund të përfitojnë më vonë nga rikuperimi i tregut, ashtu si ndodhi pas pandemisë. Për momentin, e ardhmja e sektorit mbetet e pasigurt dhe e varur nga zhvillimet gjeopolitike në rajon.
