Shtetet e Bashkuara kanë deklaruar se presin që plani i Qeverisë në detyrë të Kosovo për krijimin e Xhandarmërisë të jetë në përputhje me angazhimet për ruajtjen e paqes dhe sigurisë në rajon.
Në një reagim për Radio Free Europe/Radio Liberty, një zëdhënës i Ambasadës amerikane në Prishtina tha se SHBA po monitoron zhvillimet lidhur me propozimin për krijimin e kësaj force të re sigurie.
Më 19 maj, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, njoftoi se janë hedhur hapat e parë për themelimin e Xhandarmërisë së Kosovës, përmes krijimit të një grupi punues që do të analizojë modalitetet e funksionimit të saj.
Sipas Sveçlës, Xhandarmëria do të ketë rol në:
- ruajtjen e kufijve dhe sovranitetit territorial;
- luftën kundër terrorizmit;
- menaxhimin e trazirave;
- mbrojtjen e infrastrukturës kritike.
Edhe NATO reagoi përmes një zyrtari të saj, duke deklaruar se aleanca po ndjek nga afër deklaratat e institucioneve të Kosovës dhe pret koordinim të vazhdueshëm me misionin paqeruajtës KFOR.
KFOR vazhdon të mbetet reaguesi i tretë i sigurisë në Kosovë, pas Policisë së Kosovës dhe misionit EULEX, duke pasur përgjegjësi edhe për sigurinë në vijën kufitare mes Kosovës dhe Serbia.
Ndërkohë, ideja për krijimin e Xhandarmërisë është kritikuar nga autoritetet në Beograd, të cilat kanë deklaruar se vetëm KFOR-i është forcë legjitime e armatosur në Kosovë për kontrollin e vijës administrative.
Eksperti i sigurisë Mentor Vrajolli vlerësoi se një forcë e tillë mund të ndihmojë Kosovën të ndërtojë kapacitete vendore për kontrollin kufitar dhe sigurinë në veri, sidomos duke pasur parasysh kufizimet aktuale të Kosovo Security Force për të operuar në veri pa miratimin e KFOR-it.
Ai theksoi se Xhandarmëria mund të funksionojë si strukturë e re sigurie, jashtë marrëveshjeve ekzistuese që kufizojnë praninë e FSK-së në veri të vendit.
Xhandarmëria është një forcë me karakter ushtarak që kryen funksione policore dhe ekziston në disa vende europiane, përfshirë France dhe Serbia.
