Në një vend ku krizat politike janë ciklike dhe ligjet shpesh miratohen pa debat publik të mirëfilltë, miratimi i Kodit të Ri Penal po shënon një tjetër kthesë drejt centralizimit të pushtetit dhe kufizimit të lirisë. Megjithatë, përballë këtij zhvillimi dramatik, ajo që bie më shumë në sy nuk është vetëm përmbajtja e ligjit — por heshtja e shoqërisë akademike dhe juridike.
Ku janë elitat kur liria kërcënohet?
Sot në Shqipëri:
- Ekzistojnë mbi 2,500 avokatë të regjistruar që teorikisht duhet të mbrojnë të drejtat dhe liritë themelore të qytetarëve.
- Mbi 3,000 pedagogë japin mësim në universitetet publike dhe private, duke formuar breza të rinj juristësh, sociologësh, filozofësh dhe qytetarësh.
- 50,000 studentë ndjekin studime të larta, shumë prej tyre në fushat e drejtësisë, politikës, administratës dhe komunikimit.
Por përballë një kodi që mund të kriminalizojë fjalën e lirë, protestën publike, apo edhe publikimin e mendimeve kritike në rrjete sociale — askush nuk flet.
As sindikatat. As universitetet. As dhomat profesionale. As forumet studentore.
Heshtje… dhe më pas largim
Në vend të protestës publike, po shohim një tjetër prirje alarmante: rritjen e kërkesave për azil politik në vendet e BE-së.
Ajo që më parë ishte fenomen ekonomik, po kthehet gjithnjë e më shumë në ikje për shkak të mbylljes politike. Juristë të rinj, gazetarë të pakompromis, studentë të angazhuar dhe qytetarë kritikë po e ndjejnë se nuk kanë më hapësirë për të ndërtuar të ardhmen në vendin e tyre.
Kodi i Ri Penal, në vend që të sjellë drejtësi më efikase, po krijon klimën për arratisje të heshtur.
Një vend që hesht, është një vend që humbet
Asnjë reformë penale nuk ka legjitimitet nëse kalon pa debat, pa konsultim me trupën juridike, akademike dhe qytetare.
Heshtja e elitave është bashkëfajësi me abuzimin. Kur ata që duhet të flasin nuk e bëjnë, ata që duan të jetojnë të lirë nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të ikin.
A është ky realisht drejtimi që duam për Shqipërinë?
Nëse jo, atëherë është koha për të folur.
Sepse nesër mund të jetë tepër vonë — dhe të gjithë do të jemi thjesht numra në statistikat e azilit politik.
