Në një analizë të thelluar, Bloomberg ngre alarmin për një nga momentet më të vështira të Evropës moderne, duke paralajmëruar se marrëdhëniet transatlantike – boshti i sigurisë perëndimore që nga Lufta e Dytë Botërore – po përballen me krizën më serioze në dekada.
Sipas raportit, një dokument 33-faqësh i Strategjisë së Sigurisë Kombëtare, i nënshkruar nga Presidenti amerikan Donald Trump, jep mesazhin më të ashpër të deritanishëm: Evropa rrezikon “zhdukjen” nëse nuk ndryshon kulturën, politikat dhe qasjen ndaj sigurisë.
⸻
Liderët evropianë të tronditur nga paralajmërimi i Uashingtonit
Analiza thekson se ky qëndrim i SHBA-së ka tronditur tre udhëheqës kyç të kontinentit:
•Keir Starmer, Kryeministër i Britanisë
•Emmanuel Macron, President i Francës
•Friedrich Merz, Kancelar i Gjermanisë
Dokumenti u përjetua si një “shuplakë diplomatike”, pasi vjen në një moment delikat kur lufta e Rusisë në Ukrainë po hyn në fazë vendimtare, ndërsa Europa përjeton pasiguri të thellë për të ardhmen e saj strategjike.
Sipas Bloomberg, fjalimi i zëvendëspresidentit amerikan J.D. Vance në Konferencën e Mynihut, ku ai akuzoi Evropën për varësi nga SHBA-ja dhe për paaftësi në menaxhimin e krizave, sinjalizoi një ndryshim të qartë të vijës së Uashingtonit: SHBA nuk do të mbajë më barrën kryesore të mbrojtjes evropiane.
⸻
Frika e madhe në BE: A po përgatitet Uashingtoni për një marrëveshje me Rusinë?
Liderët e Evropës, sipas burimeve të Bloomberg, janë thellësisht të alarmuar nga zërat në Uashington për një marrëveshje të mundshme me Rusinë, e cila do të njihte kontrollin e Kremlinit në territoret e pushtuara në Ukrainë.
Një lëvizje e tillë do të interpretohej si:
•Kapitullim i Perëndimit
•Goditje fatale për sigurinë evropiane
•Mesazh se NATO nuk është më garancia e paprekshme që ka qenë për 75 vjet
Disa diplomatë evropianë citojnë këtë zhvillim si “kërcënimin më serioz për arkitekturën e sigurisë perëndimore që nga rënia e Bashkimit Sovjetik”.
⸻
A po shpërbëhet aleanca transatlantike?
Bloomberg i përgjigjet kësaj pyetjeje me një analizë të ashpër:
“Udhëheqësit evropianë po përballen me realitetin se aleanca transatlantike, ashtu si është ndërtuar prej dekadash, mund të mos ekzistojë më në formën e deritanishme.”
Faktorët kryesorë të prishjes së besimit:
✔ Ndryshimi i doktrinës së SHBA për sigurinë globale
✔ Presioni amerikan që Evropa të marrë më shumë barrë në mbrojtjen e vet
✔ Hapja e SHBA-së ndaj negociatave me Rusinë
✔ Divergjencat ekonomike dhe tregtare SHBA–BE
✔ Rritja e dyshimeve politike të ndërsjella
Në këtë pikë, Bloomberg ngre pyetjen ekzistenciale:
“A mund ta mbrojë Evropa veten pa SHBA-në?”
⸻
New York Times: Diplomacia e re amerikane po ftoh marrëdhëniet me BE-në
Analiza e Bloomberg përputhet me një tjetër raport të detajuar të New York Times, i cili javë më parë paralajmëroi se:
•SHBA po kërkon të dalë nga roli i “policit të botës”
•BE-ja është e paorganizuar dhe e përçarë për të marrë frenat e sigurisë së kontinentit
•Ndërmarrjet diplomatike të Uashingtonit po anashkalojnë Brukselin dhe po favorizojnë marrëveshje dypalëshe me shtete të veçanta
Ky ndryshim i balancave po sjell tensione të dukshme në çdo tryezë ndërkombëtare.
