Ngjarja e vitit 1977, që lidhet me dënimin dhe pushkatimin e poetëve të rinj Vilson Blloshmi dhe Genc Leka, mbetet një nga faqet më të errëta të diktaturës komuniste. Në dëshminë prekëse të Bedri Blloshmit, kushëririt të Vilsonit, rrëfehen ditët e fundit para ekzekutimit dhe përpjekja e dëshpëruar e dy nënave për të shpëtuar bijtë e tyre.
Lutja tronditëse te Nexhmije Hoxha
Sapo morën vesh se Gjykata e Librazhdit kishte dhënë dënimin me vdekje, nënat e dy poetëve, të dërrmuara nga dhimbja, u nisën drejt Tiranës. Ato u drejtuan te Blloku, duke thirrur mes lotësh:
“Aman, moj Nexhmije, po të flasim si nënë. Na i falni djemtë! Vetëm libra kanë lexuar…”
Por lutja e tyre u prit me brutalitet. Oficerët e Gardës dhe ushtarë të armatosur i goditën, i tërhoqën zvarrë, i futën në një kamion dhe i dëbuan drejt Qukësit, duke i kërcënuar të mos ktheheshin më.
“Ishte dita kur na u shemb bota…”
Pak ditë më vonë, Gjykata e Lartë konfirmoi dënimin me vdekje. Familjet u zhytën në zi. Shtëpia ku ishin rritur poetët u rrethua, dhe mes britmave të brigadierëve dhe policëve, familjet e tyre u nxorën me forcë dhe u dërguan në internim.
Nëna e Vilsonit vazhdonte ta kërkonte djalin me ëndrra, frikë dhe një shpresë të pashuar, edhe kur Bedriu i thoshte se e vërteta ishte e hidhur.
Nata e përplasjes me dhimbjen
Bedriu përshkruan kthimin në shtëpinë e tij pas 13 vitesh burg. Dhoma e Vilsonit ishte e mbuluar nga pluhuri dhe rrënojat, raftet bosh, penelat e harruara, librat e pakët të shpëtuar. Nëna hynte fshehurazi natën, i vendoste ushqim mbi tavolinë, sikur djali i saj të ishte gjallë dhe do të kthehej nga miniera, si dikur.
Ajo i fliste dhomës, i lutej, mallkonte librat që ia “kishin marrë mendjen” djalit, ndërsa Bedriu kuptonte se nënat nuk e pranojnë kurrë vdekjen e fëmijëve të tyre.
Tragjedia që s’u harrua kurrë
Vilson Blloshmi dhe Genc Leka u ekzekutuan fshehurazi nga regjimi, ndërsa familjet e tyre u internuan për vite me radhë. Sot, rrëfimi i Bedri Blloshmit sjell jo vetëm dramën njerëzore, por edhe dëshmon brutalitetin e një sistemi që i frikësohej fjalës së lirë edhe kur ajo vinte nga poetë 23 e 28-vjeçarë.
