Në qarqet diplomatike të Bashkimi Evropian po rritet ndjeshëm shqetësimi për një përshkallëzim të mundshëm të strategjisë ruse ndaj Evropës, në një moment kur arkitektura e sigurisë në kontinent po përballet me sfida serioze.
Sipas raportimeve dhe analizave të fundit, zyrtarë evropianë druhen se Vladimir Putin mund të shfrytëzojë një “dritare mundësie” për të testuar qëndrueshmërinë e NATO, në një periudhë kur marrëdhëniet transatlantike janë më të brishta.
Një nga faktorët kyç në këtë ekuacion është roli i Donald Trump, i cili ka shprehur shpesh qëndrime kritike ndaj NATO-s dhe ka ndërmarrë hapa për reduktimin e pranisë ushtarake amerikane në Evropë. Këto zhvillime, sipas analistëve, mund të interpretohen nga Moska si dobësim i garancive të sigurisë për aleatët evropianë.
Ekspertët e sigurisë nuk parashikojnë domosdoshmërisht një pushtim të drejtpërdrejtë ushtarak, por paralajmërojnë për operacione hibride – veprime të kufizuara dhe të paqarta, që mund të përfshijnë sulme me dronë, provokime detare apo ndërhyrje në zona strategjike si Baltiku apo Arktiku. Qëllimi i këtyre lëvizjeve do të ishte testimi i Nenit 5 të NATO-s dhe krijimi i përçarjeve brenda aleancës.
Ndërkohë, brenda vetë Evropës nuk ka një qëndrim të unifikuar për nivelin e rrezikut. Vende si Finlanda dhe Lituania kërkojnë forcim të menjëhershëm të mbrojtjes, ndërsa të tjera tregohen më të kujdesshme në vlerësimet e tyre, duke theksuar se Rusia aktualisht është e angazhuar në Ukrainë dhe ka kapacitete të kufizuara për një front të ri.
Megjithatë, konsensusi i përgjithshëm është se kontinenti nuk duhet të bjerë në vetëkënaqësi. Edhe një Rusi e dobësuar mund të ndërmarrë veprime të rrezikshme nëse sheh hapësirë për përfitim strategjik.
Në këtë kontekst, Bashkimi Evropian ka vendosur si objektiv rritjen e kapaciteteve të mbrojtjes dhe pavarësinë strategjike deri në vitin 2030. Por pyetja që mbetet është nëse zhvillimet gjeopolitike do t’i japin kohën e nevojshme për ta arritur këtë synim
