Një deklaratë e ministrit të Marrëdhënieve me Parlamentin, Toni Gogu, që flet në emër të Presidentit të SHBA-së, relativizon protokollin shtetëror dhe e shndërron servilizmin politik në një spektakël publik pa precedent.
Ka momente kur politika pushon së qeni art i përfaqësimit dhe shndërrohet në teatër absurd, ku fjalët humbin çdo lidhje me realitetin institucional. Një moment i tillë është deklarata e fundit e ministrit të Edi Ramës, Toni Gogu, i cili në një dalje publike artikuloi një fjali që do të mbetet gjatë si shembull i rrëshqitjes së diskursit politik në grotesk.
Sipas deklarimit të tij, Presidenti i Shteteve të Bashkuara “ia beson vajzën” Edi Ramës.. Jo një institucioni shqiptar. Jo një strukture shtetërore apo mekanizmi zyrtar. Por vetë Edi Ramës, si individ, si figurë personale, si të ishte fjala për një marrëdhënie private familjare dhe jo për marrëdhënie mes shteteve.
Kjo fjali, e thënë nga një ministër që mban përgjegjësi institucionale për marrëdhëniet mes qeverisë dhe parlamentit, nuk është thjesht një gafë gjuhësore. Ajo është simptomë e një mendësie ku pushteti personal përzihet me shtetin, dhe ku servilizmi ndaj liderit merr përmasa të tilla saqë ministri ndjehet i autorizuar të flasë në emër të Presidentit të SHBA-së.
Në asnjë standard diplomatik normal, një ministër i një vendi tjetër nuk artikulon marrëdhënie “besimi familjar” mes një presidenti amerikan dhe një kryeministri të huaj. Presidenti i Shteteve të Bashkuara nuk funksionon mbi bazën e raporteve personale intime, por mbi institucione, protokolle dhe procedura të rrepta. Ideja se ai “ia beson vajzën” dikujt është jo vetëm e pavend, por thellësisht banale dhe denigruese për vetë konceptin e shtetit.
Deklarata e Toni Gogut nuk e lartëson Shqipërinë në sytë e publikut ndërkombëtar. Përkundrazi, ajo ekspozon një pasiguri të thellë politike, ku nevoja për të treguar afërsi me fuqinë e madhe shndërrohet në hiperbolë qesharake. Kur politika nuk ka rezultate konkrete për të treguar, ajo shpik narrativa personale për të mbushur boshllëkun.
Këtu nuk kemi të bëjmë me diplomaci, por me familjarizim të pushtetit. Një logjikë ku marrëdhëniet ndërkombëtare reduktohen në fjali folklorike, të përshtatshme për biseda private, por të papranueshme në diskursin publik të një shteti serioz.
Më shqetësuese se vetë deklarata është normalizimi i saj. Heshtja përballë kësaj gjuhe tregon se servilizmi nuk është më devijim, por pjesë e sistemit. Kur ministrat flasin si oborrtarë dhe jo si përfaqësues të institucioneve, problemi nuk është më individi — por kultura politike që e prodhon.
Në fund, pyetja nuk është nëse Presidenti i SHBA-së i beson apo jo vajzën Edi Ramës. Pyetja e vërtetë është: si ka mundësi që një ministër shqiptar ndjehet komod të artikulojë një absurditet të tillë në publik, pa u ndjerë i detyruar të kërkojë falje apo të sqarojë fjalën e tij?
Përgjigjja është e hidhur, por e qartë: sepse servilizmi politik në Shqipëri ka kaluar prej kohësh kufirin e normales dhe tashmë nuk fshihet më. Ai artikulohet hapur, me zë të lartë, dhe shpesh me bindjen se po bën diçka të lavdërueshme. Dhe pikërisht këtu absurdi shndërrohet në grotesk.
