Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka njoftuar arritjen e një marrëveshjeje paraprake me Iranin për t’i dhënë fund konfliktit që ka zgjatur më shumë se 100 ditë, duke e cilësuar atë si një hap historik drejt stabilitetit në Lindjen e Mesme.
Sipas deklaratave të bëra nga zyrtarë amerikanë dhe iranianë, marrëveshja parashikon ndërprerjen e menjëhershme të armiqësive dhe hapjen e një faze të re negociatash që pritet të zgjasë 60 ditë. Gjatë kësaj periudhe, palët synojnë të adresojnë çështjet më të ndjeshme që lidhen me sigurinë rajonale, programin bërthamor iranian dhe sanksionet ekonomike.
Autoritetet iraniane kanë deklaruar se armëpushimi përfshin të gjitha frontet e konfliktit, përfshirë Libanin, si dhe rikthimin e lëvizjes së lirë detare dhe heqjen e kufizimeve ndaj porteve iraniane. Ceremonia zyrtare e nënshkrimit të marrëveshjes pritet të zhvillohet në Zvicër.
Megjithatë, zbatimi i plotë i marrëveshjes mbetet i paqartë për shkak të pozicionit të Izraelit. Qeveria izraelite ka bërë të ditur se ushtria do të vazhdojë të mbajë praninë e saj në zonat që i konsideron strategjike në Liban, Siri dhe Gaza, duke ngritur pikëpyetje mbi jetëgjatësinë dhe efektivitetin e armëpushimit.
Marrëveshja ka shkaktuar debat të fortë edhe në politikën izraelite. Kritikët e kryeministrit Benjamin Netanyahu e kanë cilësuar zhvillimin si një goditje për strategjinë e sigurisë së Izraelit, ndërsa mbështetësit argumentojnë se çdo ulje e tensioneve duhet të shfrytëzohet për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm të konfliktit.
Ndërkohë, tregjet ndërkombëtare reaguan pozitivisht ndaj lajmit. Çmimet e naftës shënuan rënie, ndërsa bursat regjistruan rritje, të nxitura nga pritshmëritë për normalizimin e trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit dhe rikthimin gradual të stabilitetit në tregjet energjetike.
Pavarësisht optimizmit fillestar, një sërë çështjesh mbeten ende të hapura, përfshirë të ardhmen e programit bërthamor iranian, lehtësimin e sanksioneve ekonomike, rolin e aleatëve rajonalë të Teheranit dhe garancitë afatgjata të sigurisë në Lindjen e Mesme.
Analistët vlerësojnë se marrëveshja mund të ulë tensionet në periudhë afatshkurtër, por theksojnë se suksesi i saj do të varet nga gatishmëria e të gjitha palëve për të respektuar angazhimet e marra dhe për të shmangur veprimet që mund të rrezikojnë procesin e paqes.
