Zhvillime të reja kanë dalë në dritë nga hetimet e SPAK lidhur me dosjen e AKSHI, ku dyshohet për manipulim të procedurave të prokurimit publik dhe favorizim të kompanive të caktuara.
Në qendër të kësaj çështjeje janë zyrtarë të lartë të institucionit, përfshirë Hava Delibashi dhe Daniel Shima, të cilët sipas provave dhe dëshmive të administruara, dyshohet se kanë ndikuar drejtpërdrejt në përgatitjen dhe zhvillimin e tenderave.
Udhëzime për tendera dhe komunikime komprometuese
Nga këqyrja e komunikimeve telefonike të një zyrtari të AKSHI-t, rezulton se Delibashi jepte udhëzime konkrete për proceset e prokurimit. Në këto biseda evidentohet ndërhyrja në listat e operatorëve ekonomikë, duke sugjeruar zëvendësime kompanish dhe orientim të procedurave drejt subjekteve të caktuara.
Sipas hetimeve, disa prej këtyre kompanive rezultojnë të kenë lidhje direkte ose indirekte me Ermal Beqiri, çka ngre dyshime për një skemë të strukturuar favorizimi.
Dëshmia që zbardh mekanizmin
Një rol kyç në hetim ka dëshmia e zyrtarit Emirton Suli, i cili ka shpjeguar mekanizmin e dyshuar të manipulimit. Sipas tij, dokumentet e tenderave përgatiteshin paraprakisht dhe shpërndaheshin të gatshme nga drejtuesit, ndërsa grupet e punës i miratonin pa ndryshime.
Ai ka deklaruar se në shumicën e rasteve:
- Operatorët fitues ishin të paracaktuar
- Dokumentet teknike hartoheshin jashtë institucionit
- Ofertat shpesh paraqiteshin në mënyrë fiktive për të simuluar konkurrencë
Sipas dëshmisë, procedurat sekrete ishin më të lehtat për t’u manipuluar, pasi nuk publikoheshin dhe kontrolli ishte minimal.
Roli i drejtuesve dhe lidhjet e dyshuara
Në hetime përmendet edhe emri i Mirlinda Karçanaj, e cila sipas disa deklarimeve dyshohet se ka pasur rol drejtues në këto procese dhe aktualisht ndodhet nën masë sigurie.
Po ashtu, përmenden lidhje me kompani të ndryshme që kanë përfituar tendera, përmes kritereve të vendosura në mënyrë selektive për të përjashtuar konkurrencën.
Dyshime për skemë të organizuar
Të dhënat e deritanishme sugjerojnë një sistem të koordinuar, ku:
- Kriteret e tenderave përcaktoheshin për të favorizuar subjekte specifike
- Operatorët ekonomikë zgjidheshin paraprakisht
- Dokumentacioni përgatitej jashtë procedurave standarde
Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se të gjithë personat e përfshirë konsiderohen të pafajshëm derisa të provohet e kundërta me vendim të formës së prerë nga gjykata.
Çfarë pritet më tej
Hetimet e SPAK vijojnë për të zbardhur plotësisht rrjetin e përfshirë dhe për të përcaktuar përgjegjësitë penale.
Kjo çështje konsiderohet një nga më të rëndësishmet në fushën e prokurimeve publike, pasi prek drejtpërdrejt transparencën, konkurrencën dhe besimin në institucionet shtetërore.
