Shqipëria renditet ndër vendet me konsumin më të ulët në Evropë, por paradoksalisht përballet me nivele të larta ndotjeje dhe probleme të theksuara në menaxhimin e mbetjeve.
Sipas të dhënave të Eurostat, në vitin 2024 Shqipëria gjeneroi rreth 322 kilogram mbetje urbane për frymë, dukshëm më pak se mesatarja e Bashkimi Evropian prej mbi 500 kilogramësh.
Megjithatë, kjo rënie nuk lidhet vetëm me përmirësimin e situatës, por edhe me faktorë të tjerë si ndryshimet në metodologjinë e matjes dhe tkurrja e popullsisë. Numri i banorëve ka rënë ndjeshëm gjatë dekadës së fundit, duke ndikuar drejtpërdrejt në uljen e mbetjeve për frymë.
Një tjetër faktor është niveli i ulët i konsumit. Shqipëria ka konsum individual për frymë rreth 41% të mesatares së BE-së, çka nënkupton më pak produkte të blera dhe, rrjedhimisht, më pak mbetje të krijuara.
Megjithatë, niveli i ulët i mbetjeve nuk përkthehet në mjedis më të pastër. Problemet kryesore lidhen me menaxhimin e dobët të mbetjeve, mungesën e infrastrukturës dhe kontrollin e pamjaftueshëm të ndotjes.
Në krahasim me rajonin, vende si Mali i Zi dhe Serbia kanë rritur sasinë e mbetjeve për frymë, ndërsa vendet më të zhvilluara evropiane si Austria dhe Danimarka prodhojnë mbi 700 kilogram për person, por kanë sisteme më efikase për riciklim dhe trajtim.
Kjo situatë tregon se sfida kryesore për Shqipërinë nuk është vetëm niveli i konsumit, por mënyra se si menaxhohen mbetjet dhe mbrohet mjedisi.
