Një debat i fortë po shoqëron nismën e qeverisë për krijimin dhe zgjerimin e industrisë ushtarake përmes kompanisë shtetërore KAYO, e paraqitur nga Kryeministri Edi Rama si instrument për të rritur transparencën, efikasitetin dhe përfitimet publike. Kritikat, nga ana tjetër, flasin për centralizim të vendimmarrjes, mungesë gare dhe rrezik për përzierje të interesit publik me marrëveshje të mbyllura biznesi.
Sipas kritikëve, kalimi i investimeve dhe kontratave përmes një kompanie të vetme shtetërore shmang procedurat klasike të prokurimit dhe ul nivelin e kontrollit publik e parlamentar. Ata ngrenë pikëpyetje mbi transparencën e marrëveshjeve të bashkëpunimit me kompani të huaja të industrisë ushtarake, përfshirë detyrimet financiare të shtetit shqiptar dhe kriteret e përzgjedhjes së partnerëve strategjikë.
Qeveria, nga ana e saj, argumenton se modeli i ri synon pikërisht të mbyllë hapësirat për abuzim që kanë shoqëruar tenderat tradicionalë dhe të krijojë një industri kombëtare të mbrojtjes, ku shteti është aksioner dhe përfitues direkt. Rama ka deklaruar se përmes KAYO-s, Shqipëria po hyn në partneritete ku shteti mban përqindje të konsiderueshme fitimi, si në prodhimin dhe mirëmbajtjen e anijeve ushtarake, ashtu edhe në projekte të tjera që lidhen me pajisje, automjete dhe teknologji mbrojtëse.
Në deklaratat e tij, kryeministri ka theksuar se synimi është prodhimi vendas i mjeteve ushtarake, uniformave dhe dronëve inteligjentë, jo vetëm për nevojat e ushtrisë shqiptare, por edhe për eksport. Sipas Ramës, kjo qasje rrit kapacitetet e vendit, krijon vende pune të specializuara dhe garanton që një pjesë e madhe e vlerës së shtuar të mbetet në buxhetin e shtetit.
Debati mbetet i hapur: përkrahësit e shohin këtë model si një hap drejt sovranitetit ekonomik dhe ushtarak, ndërsa kritikët paralajmërojnë rrezikun e mungesës së transparencës, konkurrencës dhe kontrollit demokratik. Pyetja thelbësore që ngrihet është nëse po ndërtohet realisht një industri kombëtare për sigurinë e vendit, apo një skemë ku shteti shndërrohet në biznes dhe biznesi në shtet, pa garanci të mjaftueshme për interesin publik.
Një debat i fortë po shoqëron nismën e qeverisë për krijimin dhe zgjerimin e industrisë ushtarake përmes kompanisë shtetërore KAYO, e paraqitur nga Kryeministri Edi Rama si instrument për të rritur transparencën, efikasitetin dhe përfitimet publike. Kritikat, nga ana tjetër, flasin për centralizim të vendimmarrjes, mungesë gare dhe rrezik për përzierje të interesit publik me marrëveshje të mbyllura biznesi.
Sipas kritikëve, kalimi i investimeve dhe kontratave përmes një kompanie të vetme shtetërore shmang procedurat klasike të prokurimit dhe ul nivelin e kontrollit publik e parlamentar. Ata ngrenë pikëpyetje mbi transparencën e marrëveshjeve të bashkëpunimit me kompani të huaja të industrisë ushtarake, përfshirë detyrimet financiare të shtetit shqiptar dhe kriteret e përzgjedhjes së partnerëve strategjikë.
Qeveria, nga ana e saj, argumenton se modeli i ri synon pikërisht të mbyllë hapësirat për abuzim që kanë shoqëruar tenderat tradicionalë dhe të krijojë një industri kombëtare të mbrojtjes, ku shteti është aksioner dhe përfitues direkt. Rama ka deklaruar se përmes KAYO-s, Shqipëria po hyn në partneritete ku shteti mban përqindje të konsiderueshme fitimi, si në prodhimin dhe mirëmbajtjen e anijeve ushtarake, ashtu edhe në projekte të tjera që lidhen me pajisje, automjete dhe teknologji mbrojtëse.
Në deklaratat e tij, kryeministri ka theksuar se synimi është prodhimi vendas i mjeteve ushtarake, uniformave dhe dronëve inteligjentë, jo vetëm për nevojat e ushtrisë shqiptare, por edhe për eksport. Sipas Ramës, kjo qasje rrit kapacitetet e vendit, krijon vende pune të specializuara dhe garanton që një pjesë e madhe e vlerës së shtuar të mbetet në buxhetin e shtetit.
Debati mbetet i hapur: përkrahësit e shohin këtë model si një hap drejt sovranitetit ekonomik dhe ushtarak, ndërsa kritikët paralajmërojnë rrezikun e mungesës së transparencës, konkurrencës dhe kontrollit demokratik. Pyetja thelbësore që ngrihet është nëse po ndërtohet realisht një industri kombëtare për sigurinë e vendit, apo një skemë ku shteti shndërrohet në biznes dhe biznesi në shtet, pa garanci të mjaftueshme për interesin publik.
