Inteligjenca artificiale (IA) po ndryshon dramatikisht panoramën e punësimit në Shqipëri. Një nga rastet më të theksuara është në call center-et që ofrojnë shërbime për klientë të huaj. Kompania Vodafone Italia ka larguar rreth 450 punonjës shqiptarë duke i zëvendësuar me chatbot të IA-së, të cilët përfaqësojnë mundësinë për të automatizuar proceset e shërbimit ndaj klientit — kompania pohon se ajo që më parë bënin 750 njerëz në disa orë, tani realizohet nga IA vetëm në tre minuta, pa raste gabimi.
Një tjetër zhvillim i rëndësishëm vjen nga sektorët profesional si konsulenca, auditimi, financa dhe marketingu. Kompani që njohim në Shqipëri refuzojnë të punësojnë staf të ri, edhe pse aktiviteti është zgjeruar. Shembujt tregojnë se tani një dizajner i vetëm mund të kryejë punën e treve falë mjetit IA.
Sistemet e automatizuara, robotët për paketim, dhe inteligjenca bujqësore – si aplikacione të tipit “Smart Agro” – po hyjnë gjithnjë e më tepër në funksionimin e përditshëm të bizneseve. Përkthyesit, operatorët e call center-it, kontabilistët bazë dhe dizajnerët e përmbajtjes janë në listën e profesioneve që po zhyten me ritëm.
Megjithatë, studimet nga Instituti ekonomik i Vjenës tregojnë se përdorimi i IA-s në industrinë prodhuese ka rezultuar në rritje të prodhimit me më pak punonjës—një zhvillim që përsëritet edhe në nivel global.
Sikurse sipas Barometrit të Ballkanit, vetëm 3% e bizneseve në Shqipëri deklarojnë se kanë zëvendësuar punonjës me IA — por tendenca është në rritje. Ajo që shihet qartë është nevoja për aftësi të reja. Teknologjia kërkon ekspertë që dinë ta përdorin me efikasitet. Pra, vendet e reja të punës janë më shumë në fushat si analiza e të dhënave, menaxhimi i proceseve automatike, dhe zhvillimi i softuerëve inteligjentë — fusha ku njeriu, së bashku me IA-në, mund të bëjë diferencën.
Kjo periudhë transformimi të lejon të besosh se, ndërsa disa profesionet po zhduken, po lindin edhe mundësi të reja — për të ri-përshtatur politika arsimore, trajnime profesionale dhe modele të reja biznese që përqafojnë teknologjinë në mënyrë inteligjente dhe të qëndrueshme.
