Sipas të dhënave të fundit nga INSTAT, papunësia mes të rinjve shqiptarë paraqet tendenca të ndara sipas nivelit të arsimit. **Të rinjtë me arsim 8–9-vjeçar** përballen me një rritje të papunësisë nga **19.8 % në 2024**, në **22.1 % për vitin 2025**—një faktor që tregon dobësimin e mundësive për punësim në sektorë që tradicionalisht ishin aksesues për këtë shkallë arsimimi.
Në anën tjetër, **të rinjtë me arsim të mesëm** shohin një përmirësim të ndjeshëm: papunësia ka rënë nga **28.5 % në 2024**, në **22.1 % në vitin 2025**, duke arritur kështu në nivelin e kënaqshëm të njëjtë me ata që kanë vetëm arsimin bazë.
Një shqetësim veçanërisht i theksuar është te **diplomatët e universiteteve** — papunësia e tyre është rritur nga **18.6 % në vitin 2024**, në **22.9 % për vitin 2025**. Kjo përbën një sinjal alarmues: inteligjenca artificiale (AI) po zëvendëson shumë funksione profesionale — veçanërisht në marketing, konzultime apo prodhim përmbajtjesh — dhe ka reduktuar kërkesën për punonjës me arsim të lartë.
Drini Zusi, një aksioner i kompanisë INCA në Lezhë, tregon se AI dhe teknologjitë e reja kanë minimizuar nevojën për punonjës në sektorë si marketingu, ku ChatGPT dhe Midjourney prodhojnë tashmë përmbajtje që më parë kërkonte punë njerëzore.
Këto shifra dëshmojnë një realitet të ri në tregun e punës në Shqipëri: ndërkohë që ata me arsimin mesëm përfitojnë nga një lloj “blloki i integrimit profesional”, të zotët e diplomave po ndërmarrin rrugë të vështira — shpeshherë duke kërkuar mundësi jashtë vendit. Rritja e papunësisë së të rinjve me diplomë tregon se politika arsimore dhe tregu i punës kanë nevojë urgjente për adaptim dhe përmirësim të mënyrës si merren me sfidat e teknologjisë së re.
